D vitamini eksikliği, Türkiye’de giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Güneş ışığından yeterince faydalanamayan bireylerde sık görülen bu eksiklik, çoğu zaman belirgin bir şikâyet oluşturmadan ilerleyebiliyor. Ancak uzun süre devam etmesi halinde kemik sağlığından bağışıklık sistemine kadar pek çok alanda ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Sağlık otoriteleri, özellikle risk grubunda yer alan kişilerin D vitamini seviyelerini düzenli olarak kontrol ettirmesi gerektiğini vurguluyor.
KEMİK SAĞLIĞI İÇİN HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Halk arasında “güneş vitamini” olarak bilinen D vitamini, vücutta güneş ışığıyla birlikte doğal olarak üretiliyor. Kalsiyum ve fosforun emilimini sağlayarak kemiklerin güçlenmesinde kritik rol oynayan bu vitaminin eksikliği, kemik yumuşaması, ağrı ve kırık riskini artırıyor. Yetişkinlerde osteomalazi, çocuklarda ise raşitizm gibi ciddi hastalıklar ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, güneşli bir coğrafyada bulunulmasına rağmen şehir yaşamı ve kapalı alanlarda geçirilen uzun saatlerin eksikliği yaygınlaştırdığına dikkat çekiyor.
BELİRTİLER ÇOĞU ZAMAN FARK EDİLMİYOR
D vitamini eksikliği genellikle sinsi ilerliyor. Uzun süre fark edilmeyen eksiklik, kemik ağrıları, kas güçsüzlüğü, yorgunluk ve halsizlikle kendini gösterebiliyor. İleri vakalarda yürüyüş bozuklukları, sık düşmeler ve kemik kırıkları görülebiliyor. Ayrıca depresyon, isteksizlik ve bağışıklık sisteminin zayıflaması da eksikliğe eşlik edebiliyor.
RİSK GRUPLARI DAHA DİKKATLİ OLMALI
Yaşlılar, günün büyük bölümünü kapalı alanlarda geçirenler, koyu tenli bireyler, obezite sorunu yaşayanlar ve kronik hastalığı bulunan kişiler D vitamini eksikliği açısından daha yüksek risk taşıyor. Emilim bozukluğu olanlar ve bazı ilaçları düzenli kullanan bireylerde de D vitamini seviyeleri düşebiliyor. Uzmanlar, bu grupların düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini belirtiyor.
KAN TESTİYLE TEŞHİS EDİLİYOR
D vitamini eksikliği, 25-hidroksivitamin D adı verilen kan testiyle tespit ediliyor. 20 ng/mL’nin üzeri normal kabul edilirken, daha düşük değerler yetersizlik ve ciddi eksiklik olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, test sonuçlarına göre doktor kontrolünde tedavi planı oluşturulmasının önemine dikkat çekiyor.
TEDAVİ VE KORUNMA YOLLARI
Eksiklik tespit edildiğinde, genellikle D3 vitamini içeren takviyelerle tedavi uygulanıyor. Beslenme ve güneş ışığı destekleyici rol oynasa da, çoğu zaman tek başına yeterli olmuyor. Yağlı balıklar, yumurta, süt ürünleri ve zenginleştirilmiş gıdalar D vitamini kaynakları arasında yer alıyor. Kontrollü güneşlenme ise doğal üretimi destekliyor.
D vitamini eksikliği, belirtilerinin geç fark edilmesi nedeniyle ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Kemik sağlığının korunması, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi ve genel yaşam kalitesinin artırılması için toplumun bilinçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Uzmanlar, özellikle risk grubundaki bireylerin düzenli kontrollerini yaptırmasını ve doktor önerilerine uygun şekilde hareket etmesini sağlıklı bir yaşamın temel koşulu olarak görüyor.
