Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ulusal güvenlik ve istihbarat mimarisinde, kurumlar arası hiyerarşiyi ve bilgi paylaşım ekosistemini derinden sarsan büyük bir kriz patlak verdi. ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile istihbarat topluluğunun çatı kuruluşu olan Ulusal İstihbarat Başkanlığı (ODNI) arasında yaklaşık bir yıldır perde arkasında devam eden idari ve operasyonel uyuşmazlıklar, bilgi akışının tamamen kesilmesi noktasına ulaştı.
Krizin Odağındaki Birim: Başkanın Girişimleri Grubu
Uluslararası haber ajansı Reuters tarafından servis edilen istihbarat raporlarına göre; CIA’in stratejik bilgi tedarikini durdurduğu ODNI raporları arasında, küresel dengeleri yakından ilgilendiren İran savaşı senaryoları ve askeri analizler de yer alıyor. Yaşanan kurumsal tıkanıklığın ve yüksek gerilimin kaynağı olarak ise Ulusal İstihbarat Başkanı Tulsi Gabbard'ın geçtiğimiz yıl teşkilat bünyesinde yapılandırdığı "Başkanın Girişimleri Grubu" (Director's Initiatives Group) gösterildi.
İki kurum arasındaki argümanlar şu şekilde netleşti:
CIA yönetimi, istihbaratta şeffaflığı artırmak motivasyonuyla kurulan bu yeni özel birimin, devletin en hassas gizlilik protokollerini ve operasyonel güvenliğini ihlal eden gevşek bir işleyişe sahip olduğunu savunuyor.
ODNI üst düzey yetkilileri ise CIA’in bu iddiaları bir bahane olarak kullandığını öne sürerek, teşkilatın söz konusu özel çalışma grubunun yasal bilgi erişim haklarını tamamen engellediğini kaydediyor.
Kritik Dosyalar Ve Siyasi Kullanım İddiaları
Kurumlar arası çatışmanın bir diğer boyutunu ise ODNI bünyesinde kurulan bu stratejik birimin inceleme alanları ve siyasi nüfuz iddiaları oluşturuyor. Washington kulislerinde, bu özel birimin ABD Başkanı Donald Trump'ın iç politikadaki siyasi rakiplerine yönelik istihbarat ve veri toplama işlemlerinde araçsallaştırıldığı iddiaları yüksek sesle tartışılmaya başlandı.
Söz konusu birimin dijital ve fiziki olarak incelemeye aldığı hassas dosyalar arasında şu başlıklar öne çıkıyor:
-
Tarihi sırları barındıran John F. Kennedy (JFK) suikastı belgeleri,
-
ABD seçim sisteminin temelini oluşturan seçim makinelerinin siber güvenliği,
-
Küresel pandeminin kaynağına ışık tutacak Covid-19'un kökenine dair gizli istihbarat verileri.
Görevden Almalar Ve Ajan İfşası Kriz tırmandırdı
Yaklaşık bir yıldır biriken kurumsal öfke, geçtiğimiz aylarda operasyonel tasfiyelere ve güvenlik zafiyetlerine de yol açtı. ODNI Başkanı Tulsi Gabbard, geçen yılın mayıs ayında Ulusal İstihbarat Konseyi'nde (NIC) görev yapan iki üst düzey CIA yetkilisini, "teşkilatın kurumsal yapısını siyasallaştırmak" suçlamasıyla ivedilikle görevden aldı.
Bu hamlenin ardından ağustos ayında ise kriz daha da derinleşti:
Ağustos ayında, her iki kurum arasında köprü görevi gören 37 deneyimli istihbarat yetkilisinin yüksek güvenlikli veri erişim yetkileri ve akreditasyonları tek taraflı olarak iptal edildi.
Aynı dönemde, saha güvenliği açısından en büyük skandallardan biri yaşandı ve yurt dışında gizli misyonda görevli aktif bir CIA ajanının kurumsal kimliğinin sızdırılarak ifşa olduğu rapor edildi.
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi'nin, Pentagon ve Kongre istihbarat komitelerinin de devreye girmesiyle birlikte, ABD devlet mekanizmasının zirvesindeki bu yetki ve bilgi paylaşımı krizini çözmek adına tarafları uzlaştıracak formüller üzerinde acil durum toplantıları yürüttüğü bildirildi.
