Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından kamuoyuna sunulan "Türkiye Sağlık Araştırması 2025" raporunun sonuçları, parlamento düzeyinde derinlemesine analiz edilmeye başlandı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Bursa Milletvekili ve aynı zamanda halk sağlığı uzmanı olan Prof. Dr. Kayıhan Pala, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) düzenlediği basın toplantısında resmi verileri masaya yatırdı. Toplum genelinde düşüş göstermesi beklenen bazı kronik sağlık göstergelerindeki yukarı yönlü ivmeye dikkat çeken Pala, mevcut idari programların köklü bir revizyona ihtiyacı olduğunu savundu.
Yüksek Vücut Kitle Endeksinde Artış Eğilimi
Milletvekili Kayıhan Pala, TÜİK raporunda yer alan halk sağlığı parametrelerini değerlendirirken, geçmiş yıllarda yürütülen farkındalık çalışmalarına rağmen kilo kontrolü ve obezite oranlarında istenen başarı grafiğinin yakalanamadığını belirtti. Toplum sağlığını tehdit eden unsurların başında gelen yüksek vücut kitle endeksi oranlarının düşürülmesi gerektiğinin altını çizen Pala, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Maalesef geçmiş yılların istatistikleriyle kıyaslandığında, toplumsal kilo kontrolünde bir gerileme veya kararlılık beklenirken tam tersine bir artış eğilimi görülüyor. Bu durum, ülkemizde yürütülen obezite ile mücadele programlarının yapısal olarak gözden geçirilmesi gerektiğinin en net kanıtıdır. Halk sağlığı sorunları anlık ve bireysel ölçümlerle çözülemez. Bu bir sistem problemidir. Önce bu tablonun arkasında yatan sosyo-ekonomik kök nedenleri, beslenme alışkanlıklarını ve gıda erişilebilirliğini doğru tespit edip, doğrudan o nedenler üzerine kalıcı politikalar üretmek gerekir."
Tütün Ürünleri Ve Yeni Nesil Alternatiflere Erişim Eleştirisi
Basın toplantısının bir diğer önemli gündem maddesi ise tütün ve tütün mamullerinin kullanım oranlarındaki artış oldu. Son 10 yıllık küresel periyotta, özellikle geleneksel ürünlerin yanı sıra elektronik tütün aparatlarının getirdiği yeni risklerin tıp dünyasında sıkça tartışıldığını hatırlatan Pala, Türkiye'deki denetim mekanizmalarını eleştirdi.
Yeni nesil tütün mamullerine genç neslin erişiminin engellenmesi konusunda daha katı regülasyonlara ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Pala, "Bir yanda yeterince güçlü tütün karşıtı uygulamalar sahaya yansıtılamıyor, diğer yanda ise endüstriyel pazarlama stratejileri sebebiyle başta çocuklar, gençler ve kadınlar olmak üzere yeni bir kullanıcı kitlesi oluşuyor. Bu durum, akciğer ve solunum yolu başta olmak üzere birçok kronik rahatsızlığın gelecekteki seyrini olumsuz etkileyecektir. TÜİK verileri, yürütülen önleyici tıp politikalarının sahada tam olarak karşılık bulamadığını tescillemiştir" dedi.
Geleceğin Sağlık Vizyonu Kamucu Ve Erişilebilir Olmalı
Sağlık sistemlerinin temel felsefesinin, bireylerin hem ortalama yaşam süresini uzatmak hem de bu süreyi fiziksel ve ruhsal olarak tam bir iyilik hali içinde geçirmelerini sağlamak olduğunu vurgulayan CHP'li Kayıhan Pala, alternatif vizyonlarını şu sözlerle özetledi:
"Eğer bir sistemi insanların daha sağlıklı yaşaması üzerinden kurguluyorsak, mevcut yönetim modelinin ve sağlıkta dönüşüm vizyonunun sahada hedef küçülttüğünü kabul etmemiz gerekiyor. Bu yapının tamamen yenilenmesi şart. Toplumun gerçek, tabandaki sağlık sorunlarını önceleyen; kamucu, fırsat eşitliğine dayalı, bütçeyi sarsmayan, coğrafi olarak kolay erişilebilir ve yüksek nitelikli bir entegre sağlık sistemine ihtiyacımız var. Yönetim sorumluluğunu üstlendiğimiz ilk andan itibaren, koruyucu hekimliği merkeze alan bu yeni yapılanmayı hızla hayata geçireceğiz."
