Dünya genelinde mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları ve ani iklim değişiklikleri tartışılmaya devam ederken, bilim dünyasından çok konuşulacak bir rapor yayımlandı. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), küresel iklim modellerini, yağış rejimlerini ve sıcaklık eğrilerini kökten değiştiren "El Nino" hava olayının geri dönüşüne dair resmi verileri paylaştı. Raporda, önümüzdeki aylarda dünya genelinde aşırı hava dalgalarının, kuraklığın ve yoğun yağış senaryolarının kapıda olduğu belirtilerek hükümetlere acil eylem planı çağrısında bulunuldu.
Haziran-Ağustos Dönemine Dikkat: Olasılık Yüzde 80!
WMO tarafından yayımlanan küresel iklim öngörüsü raporunda, Tropikal Pasifik bölgesindeki okyanus sularında alışılmadık derecede yüksek sıcaklık hareketliliğinin başladığı tescillendi. Bu durumun doğrudan El Nino koşullarını beslediğini aktaran uzmanlar, takvim vererek şu uyarıyı yaptı:
"Önümüzdeki Haziran-Ağustos 2026 döneminde güçlü bir El Nino dalgasının resmi olarak başlaması ihtimali yüzde 80 seviyesine ulaştı. Bu hava koridorunun etkisini en azından kasım ayına kadar sürdürme olasılığı ise yüzde 90'ın üzerinde hesaplanıyor. Dalganın tam zirve noktası ve zamanlaması üzerindeki bazı modelleme belirsizlikleri sürse de tahmin mekanizmaları bu sürecin en azından orta, yüksek ihtimalle de oldukça güçlü bir karaktere sahip olacağını gösteriyor."
Okyanusun Altında Dev Isı Rezervuarı Oluştu
Rapordaki teknik detaylara göre, Orta ve Doğu Ekvator Pasifik’teki deniz yüzeyi sıcaklıklarının El Nino eşik değerlerini çoktan zorlamaya başladığı görüldü. Uydu ve denizaltı ölçümlerinde, Tropikal Pasifik’teki su sıcaklıklarının mevsimsel ortalamanın tam 6 derece üzerinde seyrettiği kaydedildi. Okyanus tabanında biriken bu devasa ısı havuzunun, yüzeydeki ısınmayı doğrudan tetikleyen en büyük yakıt hücresi olduğu vurgulandı. Bu dikey ısınma dalgasının önümüzdeki aylarda sınırları aşarak tüm kıtalardaki atmosfer hareketlerini manipüle edeceği öngörülüyor.
BM Genel Sekreteri Guterres: Isınan Dünyanın Ateşine Benzin Dökecek
Raporda görüşlerine yer verilen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaklaşan iklim dalgasına karşı uluslararası kamuoyunu sert bir dille uyardı. Sürecin hafife alınmaması gerektiğini belirten Guterres, şu ifadeleri kullandı: "Bu küresel doğa olayı, önümüzdeki aylarda yüzde 90 gibi ezici bir olasılıkla kapımıza dayanmış durumda. Tüm dünya bu gelişmeyi acil bir küresel iklim uyarısı olarak kabul etmeli. Mevcut El Nino koşulları, zaten halihazırda ısınmakta olan dünyamızın ateşine adeta benzin dökecektir. Bunun getireceği zincirleme etkiler çok daha sert vuracak, daha uzak coğrafyalara yayılacak ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacaktır. Tek çaremiz; fosil yakıtlara olan bağımlılığı tamamen bitirmek, yenilenebilir enerji dönüşümünü hızlandırmak ve erken uyarı sistemlerini tüm insanlık için aktif etmektir."
Tarihin En Güçlü Dalgalarından Biri Olabilir
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da dünya genelinde tarım, su yönetimi ve enerji altyapılarının potansiyel olarak çok güçlü bir El Nino dönemine göre optimize edilmesi gerektiğinin altını çizdi. Saulo, "Bu süreç, dünyanın bazı bölgelerinde ekstrem kuraklıkları körüklerken, bazı bölgelerinde ise benzeri görülmemiş sel baskınlarına yol açacak. Yakın geçmişte, 2023-24 yıllarında yaşadığımız son El Nino dalgası, meteoroloji tarihindeki en güçlü 5 hava olayından biri olarak kayıtlara geçmiş ve küresel bazda kırılan sıcaklık rekorlarında başrol oynamıştı. Şimdi yeni dalgaya karşı hazırlıklı olmalıyız" değerlendirmesinde bulundu.
El Nino Ve La Nina Nedir?
Pasifik Okyanusu merkezli olarak gelişen El Nino hava akımı, okyanus akıntılarının yön değiştirmesiyle deniz suyu sıcaklığının artması ve buna bağlı olarak dünya genelinde atmosferik bir ısınma dalgasının tetiklenmesi anlamına geliyor. Bu durumun tam tersi olarak bilinen ve okyanus sularının soğumasıyla dünyayı daha serin bir iklim periyoduna sokan akıma ise "La Nina" adı veriliyor. Bu iki büyük doğa döngüsü arasındaki geçiş dönemlerinde ise küresel hava durumunda "nötr" ve durağan şartlar hakim oluyor.
