Orta Doğu havzasında karşılıklı balistik füze operasyonlarıyla makro düzeye ulaşan askeri gerilim, küresel aktörlerin devreye girmesiyle birlikte yerini diplomatik hamlelere bırakıyor. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği kritik telefon görüşmesinin içeriğine ve taraflar arasında yürütülen "son dakika" uzlaşı takvimine dair kurumsal açıklamalarda bulundu. İsrail'de yayın yapan resmi Kanal 12 televizyonuna konuşan Trump, karşılıklı askeri müdahalelerin topyekun bir bölgesel savaşa evrilmesi senaryosunda İsrail'in stratejik risklerle karşılaşabileceğini ve Washington-Tahran hattındaki dolaylı temaslar neticesinde operasyonların sınırlandırıldığını ilan etti.
Trump’tan Netanyahu’ya Bölgesel Yalnızlık Ve İtidat Uyarısı
Trump, Başbakan Netanyahu'ya bölgesel denklemi hatırlatarak, "Bibi'ye (Netanyahu) askeri adımlar hususunda çok temkinli ve dikkatli hareket etmesi gerektiğini, aksi takdirde yakın vadede İran karşısında operasyonel olarak tek başına kalabileceğini kurumsal olarak ilettim." ifadesini kullandı. İsrail ordusunun İran'ın batı ve orta kesimlerini hedef alan hava operasyonlarından "son dakikada" haberdar edildiklerini itiraf eden Trump, ABD savunma birimlerinin müdahalesi sayesinde bu saldırıların stratejik ölçeğini ve coğrafi kapsamını sınırlandırmayı başardıklarını vurguladı.
5 Bölge Ülkesinin Arabuluculuk Rolü Ve Tahran’ın Mesajı
Krizin diplomatik boyutu incelendiğinde, Washington yönetimi üzerinde bölgesel müttefiklerin kurduğu kurumsal diplomatik baskının belirleyici olduğu tescil edildi.
"ABD ile İran İslam Cumhuriyeti arasında dolaylı arabuluculuk ve kriz masası yönetim süreçlerine katılım sağlayan 5 bölge ülkesi, gerilimin kontrol dışına çıkmaması adına Washington idaresine resmi başvurularda bulunarak İsrail'in askeri operasyonlarını durdurması yönünde diplomatik telkinde bulunmuştur. Bu diplomatik trafiğe paralel olarak, İranlı üst düzey yetkililer de resmi kanallar üzerinden Washington ile doğrudan temasa geçmiştir."
Lübnan Sahasındaki Aseri Operasyonların Durumu
Washington-Tahran hattındaki mutabakat uyarınca İran topraklarına yönelik doğrudan saldırılar durdurulmuş olsa da, İsrail basını ve istihbarat kaynakları Tel Aviv yönetiminin bölgesel operasyonel haritasındaki kırılıma dikkat çekti.
İsrail hükümeti, Trump’ın talebi doğrultusunda İran eksenindeki operasyonel takvimi durdurmayı kabul etmiş bulunsa da, Lübnan sahasındaki askeri baskısını "tam askeri kapasiteyle" sürdüreceğini beyan etmiştir. Nitekim yürürlükteki uzatılmış ateşkes rejimine rağmen İsrail hava unsurları, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyindeki Dahiye bölgesine nokta operasyonlar düzenlemiş; İran ve Hizbullah kanadı ise bu durumun yeni bir askeri misilleme doğuracağı ihtarında bulunmuştur.
ABD Başkanı Donald Trump, taraflar arasında nükleer ve bölgesel güvenlik başlıklarını içeren kapsamlı bir diplomatik anlaşmaya varılmasının hala rasyonel bir olasılık olduğunu ve Tahran idaresinin de bu yönde kurumsal bir irade beyan ettiğini sözlerine ekledi.
