Yeni bir araştırma, milyonlarca insanın “sağlıklı alternatif” olarak gördüğü diyet içeceklerin aslında karaciğer için en az şekerli içecekler kadar zararlı olabileceğini ortaya koydu. Uzmanlara göre, bu içecekler sessizce karaciğeri yağlandırıyor, uzun vadede ise ölümcül karaciğer hastalıklarının riskini katlıyor.
DİYET KOLA DA MASUM DEĞİL
United European Gastroenterology Week 2025 kapsamında sunulan araştırma, hem şekerli hem de yapay tatlandırıcılı içeceklerin karaciğer üzerinde ciddi etkiler yarattığını gösterdi. Bilim insanları, bu içeceklerin metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı (MASLD) riskini büyük ölçüde artırdığını belirledi.
MASLD, daha önce “alkolle ilişkili olmayan karaciğer yağlanması hastalığı” (NAFLD) olarak biliniyordu. Bu hastalıkta karaciğer dokusunda yağ birikiyor, zamanla iltihap ve skar dokusu oluşarak ciddi karaciğer hasarına yol açıyor. Bugün MASLD, dünya genelinde en yaygın kronik karaciğer hastalığı konumunda
100 BİN KİŞİLİK DEV ARAŞTIRMA
İngiltere’de UK Biobank verileri üzerinden yürütülen çalışmaya 100 binden fazla kişi katıldı. Katılımcıların karaciğer sağlığı 10 yıldan uzun süre boyunca izlendi; hem şekerli hem de diyet içecek tüketimleri detaylı biçimde kaydedildi.
- Diyet içecek tüketenlerde MASLD riski yüzde 60 arttı.
- Şekerli içecek tüketenlerde MASLD riski yüzde 50 yükseldi.
Üstelik diyet içeceklerin karaciğerle ilişkili ölüm riskini de artırdığı belirlendi.
BİR KUTUSU BİLE ZARARLI
Araştırmayı yürüten Dr. Lihe Liu, sonuçların nedenlerini şöyle açıkladı:
“Şekerli içecekler, kan şekeri ve insülin seviyelerinde ani yükselmelere neden olarak karaciğerde yağ birikimini hızlandırıyor. Diyet içecekler ise bağırsak mikrobiyotasını bozarak metabolizmayı olumsuz etkiliyor, tatlı isteğini artırarak sağlıksız beslenmeye zemin hazırlıyor.”
SU İÇMEK RİSKİ AZALTIYOR
Araştırmada, günde bir kutu tatlandırılmış içecek yerine su içen katılımcıların karaciğer hastalığı riskinde yüzde 13–15 oranında azalma gözlendi. Ancak yalnızca şekerli içecekten diyet içeceğe geçmek bu riski azaltmadı.
SESSİZ TEHLİKEYE DİKKAT
Uzmanlar, hem şekerli hem de yapay tatlandırıcılı içeceklerin karaciğer için görünmez bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor. MASLD’nin erken evrelerde belirti göstermemesi nedeniyle hastalığın yıllarca fark edilmeden ilerleyebildiği, bu yüzden tatlandırılmış içeceklerin tüketiminin ciddi biçimde azaltılması gerektiği belirtiliyor.
UZMANLARDAN TAVSİYE
Karaciğer sağlığını korumak için gazlı içecekler yerine su, soda veya şekersiz bitki çayları öneriliyor. Uzmanlara göre, bu içecekleri tamamen bırakmak mümkün değilse bile tüketimi azaltmak bile karaciğeri koruma konusunda büyük fark yaratabiliyor.
