Bir zamanların en çok kullanılan ev eşyalarından biri olan odun sobaları, sigaradan bile daha tehlikeli çıktı. Yeni bir araştırma, odun sobası kullanan kişilerin akciğer kapasitelerinin çok daha hızlı düştüğünü ortaya koydu.
SEKİZ YILLIK TAKİPTE ÇARPICI SONUÇLAR
Amsterdam’da düzenlenen Avrupa Solunum Derneği Kongresi’nde paylaşılan çalışmada, İngiliz Yaşlanma Boylamsal Çalışması verileri incelendi. Binlerce kişi sekiz yıl boyunca takip edilerek düzenli akciğer fonksiyon testleri yapıldı. FEV1 değerleri üzerinden yapılan ölçümlerde, odun sobası kullananlarda akciğer sağlığının belirgin şekilde daha hızlı bozulduğu görüldü.
"SİGARAYA BENZER ETKİ YAPIYOR"
Araştırmacı Dr. Laura Horsfall, odun sobalarından çıkan yoğun partiküllerin, sigara dumanına benzer şekilde akciğer dokularına zarar verdiğini söyledi:
"Odun yakmak, hem evin içinde hem de dışında zararlı hava kirliliğine neden oluyor. Bu duman, bilinen kanserojen maddeler içeriyor ve iltihaplanmaya yol açıyor."
KİRLİLİK İKİ KATINA ÇIKTI
Araştırmalara göre, İngiltere’de odun sobası kaynaklı hava kirliliği 2009’dan bu yana iki katına çıktı. 2023’te evsel odun yakma emisyonlarının 6 bin tona ulaştığı belirlendi. University College London verilerine göre, odun sobası kullanılan evlerin oranı da 2022’de yüzde 9,4’ten 2024’te yüzde 10,3’e yükseldi. Uzmanlar, odun ve kömür gibi katı yakıtların, ince partikül kirliliği açısından araç egzozlarından bile daha zararlı olduğunu vurguluyor.
HASTALIK RİSKİNİ ARTIRIYOR
Kapalı alanlarda odun dumanının yoğun kullanıldığı düşük gelirli ülkelerde daha önce yapılan araştırmalar, astım, KOAH ve akciğer kanseri ile güçlü bağlantılar göstermişti. Yeni çalışma, aynı risklerin Avrupa’da da geçerli olduğunu ortaya koyuyor.
ÇOCUKLAR VE YAŞLILAR DAHA ÇOK ETKİLENİYOR
Avrupa Solunum Derneği’nden Prof. Ane Johannessen, “Avrupa’da odun sobası kullanımı giderek artıyor. Bu çalışma, soba dumanının solunum fonksiyonunu düşürdüğünü açıkça ortaya koyuyor. Özellikle nedeni açıklanamayan akciğer sorunlarında bu durum göz ardı edilmemeli” dedi.
