Karadeniz Bölgesi'nin en önemli stratejik geçim kaynağı olan yaş çayda yeni sezonun başlamasıyla birlikte, hasat alanlarında ve işleme tesislerinde lojistik bir hareketlilik yaşanıyor. Son yıllarda tarımsal üretimde iş gücünü hızlandıran mekanizasyon adımları, bu kez fabrikaların günlük işleme kapasitelerinin üzerinde bir ürün arzını beraberinde getirdi. Yaşanan bu yoğunluk üzerine bir açıklama yapan Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, piyasadaki fiyat dengesinin korunması ve üretici emeğinin değer bulması adına kritik bir planlama çağrısında bulundu.
Motorlu Makineler Hasat Hızını Artırdı, Yoğunluk Oluştu
Bölgede son dönemde yaygınlaşan motorlu çay toplama makinelerinin hasat sürecine getirdiği hıza dikkat çeken Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, bu durumun hem kamusal hem de özel sektör alım merkezlerinde yığılmalara neden olduğunu belirtti. Arslan, saha gözlemlerini şu sözlerle aktardı:
"Mekanize tarım araçlarının kullanımının artması, günlük işleme kapasitelerinin çok üzerinde yaş çay yaprağının aynı anda toplanmasına yol açtı. Bu durum hem ÇAYKUR alım noktalarında hem de özel sektör fabrikalarında operasyonel bir yoğunluk oluşturmaktadır. Sürecin her iki taraf için de sürdürülebilir ve kontrollü yönetilmesi şarttır."
ÇAYKUR Kotaları Kadar Hasat Yapalım, Süreci Dengeleyelim
Üreticilere pazar dengesini korumak adına teknik bir tavsiyede bulunan Başkan Arslan, çay bitkisinin kalitesini korumanın en doğal yolunun acele etmemek olduğunu vurguladı. Çiftçilere seslenen Arslan, şu ifadeleri kullandı:
"Şu an fabrikaların kabul sınırlarında yaşanan yoğunluk sürecini, rasyonel bir tarım planlamasıyla atlatabiliriz. Yaş çay için en sağlıklı koruma yöntemi, ürünü dalında bekletmektir. Değerli çiftçilerimizden ricamız, üretim süreçlerine 1-2 gün ara vererek hasat hızını yavaşlatmalarıdır. Azami ölçüde ÇAYKUR tarafından belirlenen kotalar dahilinde hasat yaparsak, piyasadaki arz-talep dengesini hep birlikte düzlüğe çıkarabiliriz."
Kapasite Aşımı Fiyat İstikrarını Olumsuz Etkiliyor
ÇAYKUR’un günlük yaş çay işleme kapasitesinin yaklaşık 9 bin 200 ton seviyelerinde olduğunu anımsatan Rize Ziraat Odası Başkanı, bu hacmin üzerinde toplanan ürünlerin mecburen özel sektöre yöneldiğini ifade etti. Oluşan anlık arz fazlalığı nedeniyle bazı özel işletmelerin yasal taban fiyat parametrelerinin altında alım eğilimine girebildiğini belirten Arslan, bunun önüne geçilmesi gerektiğini söyledi:
"Eğer kapasite sınırlarına dikkat etmeden üretime kontrolsüz devam edersek, piyasada taban fiyatın altında alımlar gerçekleşebilir ve bu da bölgenin alın terini olumsuz etkiler. Yalnızca üreticilerimizin hasat molası vermesi yetmez; kurumsal yapıların da bu sürece omuz vermesi gerekir. Gerekirse ÇAYKUR’un da kısa süreli alım düzenlemeleri ve lojistik planlamalarla bu yoğunluğu azaltması elzemdir. Çayda doğru üretim planlaması, sürdürülebilir tarımın en temel anahtarıdır."
