Avrupa siyaseti, Macaristan'dan gelen eşine az rastlanır bir anayasa kriziyle sarsılıyor. Macaristan Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok, Başbakan Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi tarafından meclisten geçirilen ve doğrudan kendi görev süresini sonlandıran tartışmalı anayasa değişikliğini resmen onayladı. Siyasi arenada adeta deprem etkisi yaratan bu gelişme, ülkede taşları yerinden oynattı. Geçmişte Anayasa Mahkemesi Hakimi olarak da görev yapan Tamas Sulyok, yasal prosedürlerin eksiksiz işletilmesi sebebiyle metni onaylamaktan başka bir hukuki seçeneği kalmadığını kamuoyuna duyurdu. Ancak Sulyok, attığı bu mecburi imzanın ülkesindeki hukukun üstünlüğü ilkesine onulmaz bir hasar verdiğini vurgulamaktan da geri durmadı.
Cumhurbaşkanı Sulyok'tan Çok Sert Demokrasi Vurgusu
Kendi görevine son veren belgeyi imzalayan Tamas Sulyok, sürecin işleyiş biçimine yönelik oldukça sert eleştirilerde bulundu. Onaylanan 17. değişikliğin Macaristan'ın anayasal demokrasisi için karanlık bir dönüm noktası olduğunu ifade eden Sulyok, üst düzey bir kamu görevlisinin bu yöntemle görevden uzaklaştırılmasını son derece tehlikeli bir emsal olarak nitelendirdi. Sulyok'a göre bu adım, kuvvetler ayrılığına ve anayasal değerlere vurulmuş ağır bir darbe anlamı taşıyor. Nisan ayında yapılan seçimlerle iktidar koltuğuna oturan Başbakan Peter Magyar ise aylardır Sulyok'u eski yönetimin çıkarlarına hizmet etmekle suçluyor ve ulusal birlik anlayışını temsil etmediği gerekçesiyle istifaya davet ediyordu.
Geçici Görev Agnes Forsthoffer'ın Omuzlarında
Cumhurbaşkanlığı makamının boşalmasının ardından devletin zirvesindeki yeni yol haritası da netleşti. Başbakan Peter Magyar, pazartesi gününden itibaren Meclis Başkanı Agnes Forsthoffer'ın geçici cumhurbaşkanı sıfatıyla devletin bir numaralı koltuğuna oturacağını ilan etti. Yeni anayasal düzenlemeye göre, Macaristan Parlamentosu en fazla 5 yıl görev yapacak ya da yeni bir anayasa yürürlüğe girene kadar o makamda kalacak yeni bir cumhurbaşkanı seçecek. İktidar cephesi bu radikal adımı, devletin yeniden özgür vatandaşlarına hizmet etmeye başlaması ve gücün sınırlandırılması yönünde atılmış dev bir adım olarak görüyor. Başbakan Magyar, bu tarihi hamleyle Orban rejiminin yıllardır halktan kopardığı güvenin ve kamu varlıklarının yeniden inşa edildiğini savunuyor.
Eski Başbakan Viktor Orban'dan Despotluk Çıkışı
İktidar kanadında zafer sarhoşluğu yaşanırken, eski Başbakan Viktor Orban cephesinden tansiyonu daha da yükseltecek açıklamalar gecikmedi. Yaşananları sosyal medya hesabı üzerinden değerlendiren Orban, ülkede despotluğun artık bir tehdit olmaktan çıkıp acı bir gerçeğe dönüştüğünü iddia etti. Devletin en tepesindeki isme dahi bunun yapılabildiği bir düzende hiç kimsenin güvende olmadığını belirten Orban, süreci sert bir dille kınadı. Kabul edilen bu geniş çaplı reform paketi sadece cumhurbaşkanlığı makamını etkilemekle kalmıyor. Yeni kurallar çerçevesinde politika yapıcılara 12 yıllık katı bir görev süresi sınırı getirilirken, Anayasa Mahkemesi hakimlerine de 70 yaşında zorunlu emeklilik şartı koşuluyor. Bu kritik maddenin, özellikle Orban'ın en yakın müttefiklerinden biri olarak bilinen mevcut Anayasa Mahkemesi Başkanı Peter Polt'u doğrudan emekliliğe sevk etmesi bekleniyor.
