KDK, özel öğretim kurumlarının faaliyetlerini "Fonksiyonel Kamu Hizmeti" olarak tanımlayarak, vize reddi gibi haklı gerekçelerle talep edilen ücret iadelerinin kurum inisiyatifine bırakılamayacağına hükmetti. Uyuşmazlık, mahkemeye taşınmadan çözüme kavuşturuldu.
Türkiye'de eğitim almak isteyen yabancı öğrencileri ve özel eğitim kurumlarını yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir hukuk zaferine imza atıldı. Vize engeline takıldığı için Türkiye'ye gelemeyen Hintli bir öğrencinin peşin ödediği binlerce liralık eğitim ücreti, Kamu Denetçiliği Kurumu'nun (KDK) devreye girmesiyle kurtarıldı.
Vize Reddi Sonrası Ücret Sürüncemede Kaldı
Edinilen bilgilere göre Hintli öğrenci, İstanbul’da faaliyet gösteren özel bir eğitim kurumunun 6 aylık Türkçe dil programına katılım hakkı kazanarak kuruma 190 bin lira ödeme yaptı. Ancak öğrencinin 27 Mayıs 2025 tarihinde yaptığı resmi vize başvurusu konsolosluk tarafından reddedildi. Türkiye'ye giriş yapamayacağı kesinleşen öğrenci, eğitim kurumundan ücret iadesi talep etti. Kurumun iade sürecini uzatması ve ödemeyi geciktirmesi üzerine mağdur öğrenci, hakkını aramak için Kamu Denetçiliği Kurumu'na (Ombudsmanlık) başvurdu.
KDK'dan "Fonksiyonel Kamu Hizmeti" Tokadı
Başvuruyu titizlikle inceleyen KDK, hukuk literatürüne geçecek bir tespitte bulundu. Anayasa’nın 42’nci maddesine atıfta bulunan kurum, eğitim hizmetinin devletin gözetim ve denetimi altında yürütülen asli bir ödev olduğunu vurguladı. KDK kararında şu ifadelere yer verildi:
"Hizmeti sunan özne özel hukuk tüzel kişisi (özel şirket/kurum) olsa dahi, sunulan hizmetin kamusal mahiyeti gereği bu kurumlar birer idari eklenti gibi işlev görmektedir. Bu faaliyetler idare hukuku doktrininde 'Fonksiyonel Kamu Hizmeti' olarak tanımlanır. Özellikle vize reddi gibi haklı nedenlere dayalı ücret iade usulleri, kurumların şahsi inisiyatifine bırakılamaz. Bu süreç Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatı ile kamu düzeni adına sınırlandırılmıştır. İade sürecini sürüncemede bırakmak basit bir sözleşme ihlali değil, kamu hizmetinin kusurlu ifasıdır."
Yargıya Gitmeden Mutlu Son
KDK'nın bu sert ve net hukuki tespiti ile yürüttüğü etkili ara buluculuk süreci kısa sürede meyvesini verdi. İlgili özel eğitim kurumu, geri adım atarak 6 Mayıs 2026 tarihinde Hintli öğrencinin 190 bin liralık ücretinin tamamını iade etti. KDK'nın dostane çözüm mekanizması sayesinde, aylar sürebilecek bir uyuşmazlık Türk yargı sistemine ek yük getirmeden başarıyla çözülmüş oldu.
