İnsandan insana yayılımın çok kısıtlı olması nedeniyle bir pandemi beklenmediğini belirten Sönmezoğlu, Türkiye’de görülen vakaların genellikle böbrek tutulumuyla seyrettiğini ifade etti.Dünya genelinde salgın hastalıkların yarattığı endişe devam ederken, gözler bir kez daha kemirgenlerden bulaşan Hantavirüse çevrildi. Özellikle sosyal medyada yayılan "yeni pandemi" iddiaları üzerine açıklama yapan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, iç rahatlatan detaylar paylaştı. Sönmezoğlu, virüsün bulaşma dinamiklerini incelediklerinde, geniş çaplı bir küresel salgın riskinin oldukça düşük olduğunu vurguladı.
Kore Kanamalı Ateşi Olarak Biliniyor
Hantavirüsün sanıldığı gibi yeni bir tehdit olmadığını belirten Prof. Dr. Sönmezoğlu, virüsün tarihçesinin Kore Savaşı'na kadar uzandığını hatırlattı. İlk kez 1978 yılında Hantaan Nehri çevresindeki bir kemirgenden izole edilen bu virüs, o dönemde binlerce askerin hastalanmasına neden olmuştu. Günümüzde ise dünya genelinde her yıl 10 bin ile 100 bin arasında vaka görülüyor. Ancak bu vakaların büyük bir çoğunluğu, virüsün ana kaynağı olan kemirgenlerle doğrudan temas sonucu ortaya çıkıyor.
İnsandan İnsana Bulaş Son Derece Kısıtlı
Pandemi endişelerini değerlendiren Sönmezoğlu, şu kritik bilgileri paylaştı:
"Hantavirüsler esas olarak fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrar, dışkı ve tükürükleri yoluyla çevreye yayılır. İnsanlar, bu atıkların kuruyup havaya karışan partiküllerini soluyarak enfekte olurlar. Genel olarak insandan insana bulaşmaz. Sadece Güney Amerika’da görülen 'Andes' türünde nadir vakalar bildirilmiştir, bu da çok uzun süreli ve yakın temas gerektirir. Bu nedenle bir koronavirüs gibi yayılması teknik olarak mümkün görünmüyor."
Türkiye’deki Durum: Böbrek Tutulumu Ön Planda
Hantavirüsün coğrafyaya göre farklı maskeler taktığını ifade eden Sönmezoğlu, Türkiye’deki tabloya da ışık tuttu. Amerika kıtasında akciğerleri hedef alan ve ölüm oranı yüksek olan türler görülürken, Türkiye, Avrupa ve Asya hattında daha çok böbrekleri etkileyen (HFRS) formuyla karşılaşılıyor. Ülkemizde 2009 yılından bu yana kayıt altına alınan vakaların yıllık bazda 4 ile 58 arasında değiştiği belirtildi. Özellikle çiftçiler, orman işçileri ve depo çalışanları en büyük risk grubunu oluşturuyor.
Belirtilere Dikkat: Grip Sanılabilir
Virüsün kuluçka süresinin 8 haftaya kadar uzayabildiğini belirten uzmanlar, erken dönemde yüksek ateş, kas ağrısı ve karın ağrısı gibi griple karıştırılabilecek semptomların görüldüğünü söylüyor. İlerleyen safhalarda ise böbrek yetmezliği veya akciğerlerde sıvı birikimi gibi hayati riskler oluşabiliyor. Henüz onaylanmış spesifik bir aşısı veya ilacı bulunmayan Hantavirüs için en güçlü silah ise destek tedavisi ve erken tanı.
Korunmanın Altın Kuralları
Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, özellikle kırsal alanlarda veya uzun süre kapalı kalmış depo/bodrum gibi yerlerde temizlik yapacak vatandaşları uyardı:
-
Temizlik yapmadan önce ortamı nemlendirin; kuru tozları solumak bulaş riskini artırır.
-
Ev ve depoların fare girişlerine karşı izole edilmesi kritik önem taşır.
-
Gıdalarınızı kemirgenlerin ulaşamayacağı kapalı kaplarda saklayın ve ellerinizi sık sık yıkayın.
