İnsanlık, modern meteoroloji tarihinin kaydettiği en büyük küresel çevre ve iklim tehditlerinden biriyle karşı karşıya. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), Pasifik Okyanusu'ndaki ısınma dalgasının kasım-ocak döneminde zirveye ulaşarak 2027’nin ilkbaharına kadar sürecek devasa bir "Süper El Nino"ya dönüşeceğini duyurdu. Yüzde 69 ihtimalle 1950’den bu yana görülen en güçlü El Nino olmaya aday bu tablo, küresel ekonomiyi ve gıda arzını tehdit ediyor.
10 Soruda Yüzyılın "Süper El Nino" İklim Krizi
1- El Nino Nedir Ve Nasıl Oluşur?
İspanyolca "erkek çocuk" anlamına gelen El Nino, ekvatoral Pasifik’in orta ve doğu kesimlerinde (Nino 3.4 bölgesi) deniz yüzeyi sıcaklıklarının üst üste 5 ardışık 3 aylık dönem boyunca normalin 0,5 derece üzerine çıkmasıyla gelişen devasa bir enerji birikimidir.
2- Mevcut El Nino Ne Zaman Başladı, Ne Kadar Sürecek?
Son El Nino Haziran ayında resmen başladı. Pasifik'teki deniz suyu sıcaklıklarının Kasım-Ocak döneminde zirve yapması, zayıflama sürecinin ise ancak 2027'nin ilkbahar aylarında tamamlanması bekleniyor.
3- 2026-2027 El Nino'sunu Diğerlerinden Farklı Kılan Ne?
Deniz suyu sıcaklığının normallerin 2 derece üzerine çıktığı dönemler "Süper El Nino" kabul ediliyor. Bu yıl sıcaklık anomalisinin 2,5 derecenin üzerine çıkacağı öngörülüyor. Bu veri, %69 ihtimalle tarihin en şiddetli El Nino'su ile karşı karşıya olduğumuzu kanıtlıyor.
4- Hava Sıcaklıklarını Ve Aşırı Hava Olaylarını Nasıl Tetikliyor?
Güçlü bir El Nino küresel ortalama sıcaklıkları tek başına 0,2 derece artırıyor. Buharlaşan devasa su buharı ve ısıl enerji, jet akımlarını kaydırarak bir bölgede aşırı kuraklığa, diğerinde ise yıkıcı kasırga ve sellere yol açıyor.
5- Dünya Genelinde En Fazla Hangi Bölgeler Etkilenecek?
Peru ve Ekvador’da felaket boyutunda sel ve heyelanlar beklenirken; Güney Afrika, Kolombiya, Endonezya ve Avustralya’da şiddetli kuraklık öngörülüyor. ABD'nin güneyi aşırı yağışlı, kuzeyi ise rekor sıcak geçecek.
6- İklim Dışındaki Ekosistem Ve Doğa Etkileri Nelerdir?
Kuraklık yaşanan bölgelerde dev orman yangınları tetiklenirken, okyanus sıcaklığındaki artış mercan kayalıklarının beyazlamasına ve deniz ekosisteminde kitlesel canlı kayıplarına yol açıyor.
7- Küresel Ekonomi, Tarım Ve Gıda Fiyatları Nasıl Etkilenecek?
Dünya Gıda Programı (WFP), güçlenen El Nino nedeniyle 2027 sonuna kadar 49 milyon kişinin daha akut gıda güvensizliğine sürüklenebileceğini duyurdu. FAO ise Asya ve Afrika'daki tarım alanlarında kuraklık riskinin %50'yi aştığını açıkladı.
8- Türkiye Ve Akdeniz Havzası Bu Krizden Nasıl Etkilenecek?
Doğrudan bir etki görülmese de Akdeniz havzasında uzayan sıcaklık anomalileri ve sonbahar-kış kuraklığı bekleniyor. Bu durum Türkiye'de orman yangını sezonunun uzamasına ve su havzalarının kurumasına neden olabilir.
9- El Nino Ve La Nina Arasındaki Temel Fark Nedir?
"Kız çocuk" anlamına gelen La Nina, ekvatoral Pasifik deniz yüzeyi sıcaklıklarının düşmesiyle küresel sıcaklıkları soğutma eğilimi gösterir. El Nino ise tam tersine küresel ısıyı rekor seviyelere çıkarır.
10- İklim Değişikliği İle El Nino Arasında Bağlantı Var mı?
Imperial College London araştırmalarına göre insan kaynaklı küresel ısınma, El Nino’nun deniz yüzeyinde yarattığı aşırı sıcaklık değerlerini 1960 öncesine göre %10 oranında daha güçlü ve yıkıcı hale getirdi.
