Muğla'nın Yatağan ilçesi mülki sınırları içerisinde yer alan ve küresel arkeoloji literatüründe "Gladyatörler Şehri" olarak nitelendirilen Stratonikeia Antik Kenti, Anadolu coğrafyasındaki kesintisiz yerleşim kronolojisini yeni envanter kayıtlarıyla ortaya koyuyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde tescilli bulunan antik kentte, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ilgili enstitülerin koordinasyonunda yürütülen kazı, restorasyon ve konservasyon çalışmaları yıl boyunca kesintisiz sürdürülüyor. Kazı başkanlığından paylaşılan resmi verilere göre, antik tabakalardan çıkarılan taşınabilir kültür varlıklarının üçte birlik bölümü, Türk İslam sanatı ve yerleşim dönemlerine tarihleniyor.
Antik Dönemden Cumhuriyet’e Kesintisiz Kronoloji
Stratonikeia ve Lagina Antik Kutsal Alanı Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, kentin antik çağlardan Türkiye Cumhuriyeti'ne kadar kesintisiz yaşam izlerini üzerinde barındıran dünyadaki ender yerleşimlerden biri olduğunu vurguladı.
Geçen çalışma döneminde yürütülen kazı ve konservasyon operasyonlarında toplam 1115 adet tescilli eser gün yüzüne çıkarılarak, gerekli restorasyon süreçlerinin ardından Muğla Müzesi müdürlüğüne sergilenmeye hazır halde teslim edildi.
Güncel dönem faaliyetlerinin antik kütüphane, tiyatro, Roma hamamları ve Türk dönemi sivil/kamusal mimari yapılarında yoğunlaştığı bildirildi. Kent sınırları içinde tespit edilen üçüncü hamam yapısında da kazı çalışmalarının derinleştirildiği aktarıldı.
Beylikler Ve Osmanlı Dönemi Ağırlık Kazanıyor
Kazılarda tanzim edilen eserlerin mermer, pişmiş toprak, metal, cam ve işlenmiş kemik gibi geniş bir malzeme çeşitliliğine sahip olduğunu ifade eden Prof. Dr. Bilal Söğüt, buluntuların ilgili dönemlerin ticari, sosyal ve günlük yaşam dinamiklerine ışık tuttuğunu belirtti.
Türk dönemine ait buluntuların çeşitliliği şu kurumsal rasyolarla açıklandı:
Çıkarılan tescilli eserlerin en az üçte birini Türk dönemine ait parçalar oluşturmaktadır. Bölgede Menteşe Beyliği, Osmanlı ve Cumhuriyet evrelerine ait mimari dokularda yoğun teknik mesai harcanmaktadır. Yapılan katman analizlerinde Selçuklu, Alaiye, Saruhanoğulları, Candaroğulları, Aydınoğulları ve Menteşe Beyliği gibi farklı Anadolu beyliklerine ait özgün sikkeler, seramikler ve günlük kullanım eşyaları tescil edilmiştir.
1600 Yıllık Piskopos Destekli Mozaikler Ziyaretçi Trafigine Açılıyor
Antik kentin kütüphane yapısında sürdürülen kazılarda, Anadolu'daki analojik mimari örnekler arasında plan şeması bakımından özel bir yere sahip olan bir salon ve bu salona entegre mozaik taban döşemesi koruma altına alındı. Yaklaşık 1600 yıllık olduğu hesaplanan bu mozaiklerin üzerinde Erken Bizans dönemine ait yasal yazıtlar tespit edildi.
Epigrafi uzmanlarının yaptığı incelemeler neticesinde; çok renkli doğal taşlarla imal edilen, geometrik ve bitkisel bezemeler barındıran bu mozaik mimarisinin yapım sürecinin, dönemin piskoposu tarafından finansal olarak desteklendiği yasal olarak çözümlendi. Kütüphane atmosferinin aslına uygun olarak ziyaretçilere sunulması amacıyla alanda hibrid bir gezi platformu projesinin yürütüldüğü ifade edildi.
