Birleşik Krallık’ta geçmiş dönemde adı çeşitli adli soruşturmalarla anılan ve kraliyet unvanları ile resmi görevlerinden uzaklaştırılan York Dükü Andrew Mountbatten-Windsor’un ardından, şimdi de ailesinin konut harcamaları ve mali yapılandırmaları kamusal tartışma konusu oldu. İngiliz basınında geniş yer bulan resmi raporlar, monarşinin gayrimenkul yönetim usullerini ve kamu kaynaklarının tahsis parametrelerini rasyonel düzeyde yeniden gündeme taşıdı.
İngiliz Ulusal Denetim Ofisi (NAO), çalışan ve çalışmayan kraliyet üyelerinin lojistik konut kullanımlarına dair yasal arka planı kamuoyuyla paylaştı.
Yaklaşık 20 Yıllık Konut Kullanımı Ve Finansal Kaynak
Resmi denetim raporunun içeriğine göre, kamu görevinde bulunmayan iki prensesin saray ve konut mülkiyetlerindeki finansal kırılımları şu parametrelerle yasal kayıtlara geçti:
Prens Andrew’un kızları 37 yaşındaki Prenses Beatrice ve 36 yaşındaki Prenses Eugenie’nin, yaklaşık 20 yıldır kraliyet ailesine ait seçkin konutlarda ikamet ettikleri ancak bu süre zarfında kişisel bütçelerinden doğrudan bir kira ödemesi gerçekleştirmedikleri saptandı.
Raporda, resmi bir kraliyet görevi ifa etmeyen iki prensesin kiralarının doğrudan vergi mükelleflerinin matrahlarından ödenmediği belgelendi. Söz konusu ödemelerin; Lancaster Dükalığı gelirleri ile Kral Charles’ın şahsi fonlarından müteşekkil "Özel Hazine" (Privy Purse) üzerinden kurumsal olarak sübvanse edildiği açıklandı.
İki prensesin geçmiş dönemde büyükanneleri Kraliçe 2. Elizabeth, güncel takvimde ise amcaları Kral Charles tarafından bu özel bütçe kanallarıyla desteklendiği rasyonel olarak rapora yansıdı.
Milyonlarca Sterlinlik Şahsi Servet Sorusu
İngiliz medyasında yer alan eleştirilerde, iki prensesin şahsi kariyerleri, varlıklı eşleri ve İngiltere ile denizaşırı ülkelerde sahip oldukları milyonlarca sterlin değerindeki gayrimenkul portföylerine rağmen neden halen kraliyet fonlarından yararlandıkları sorusu yöneltildi. Rapora yansıyan mülkiyet dökümleri şu şekildedir:
-
Prenses Beatrice: 2008 yılından itibaren St James Sarayı’nda ikamet eden prenses, müteahhit eşi Edo Mapelli Mozzi ile bu dairede kalmayı sürdürürken, aynı zamanda Cotswolds bölgesinde milyonlarca sterlin değerinde şahsi bir mülke daha sahip bulunuyor.
-
Prenses Eugenie: 2018 yılında Kensington Sarayı arazisindeki Ivy Cottage’a taşınan Eugenie, güncel yaşam döngüsünü Londra ile Portekiz’deki 3,6 milyon sterlin değerindeki lüks evi arasında bölüştürüyor.
Royal Lodge Arazisi Ve 300 Bin Sterlinlik Tazminat İddiası
Daily Mail gazetesinin mali istihbarat kaynaklarına dayandırdığı ek iddialarda ise baba Prens Andrew’un, kiracısı pozisyonunda olduğu Windsor’daki Royal Lodge arazisi içindeki üç ayrı taşınmazı kendi personeline kiralayarak haksız gelir elde ettiği öne sürüldü.
Ayrıca Jeffrey Epstein ilişkileri gerekçesiyle II. derece tarihi eser statüsündeki bu Royal Lodge yerleşkesinden tahliye edilmeye zorlanan Andrew'un, mevcut 75 yıllık kira kontratının erken feshedilmesi sebebiyle "Kraliyet Mülkü" (Crown Estate) yönetiminden 300 bin sterlinden fazla tazminat alma hakkının doğabileceği yönündeki yasal detaylar İngiliz kamuoyunda tepkiyle karşılandı.
Vergi Mükelleflerine Karşı Saygısızlık
Kraliyet ailesinin finansal bütçesini ve şeffaflık ilkelerini uzun süredir eleştiren eski Liberal Demokrat Bakan Norman Baker, söz konusu idari düzenlemelere sert tepki gösterdi. Baker, olası bir tahliye tazminatının Andrew’un şahsi hesaplarına değil, doğrudan kamuya ait olan Kraliyet Mülkü bütçesine aktarılması gerektiğinin altını çizerek şu kurumsal eleştiriyi paylaştı:
"Kraliyet görevlerinde aktif olarak yer almayan aile üyelerinin Lancaster Dükalığı gibi stratejik mekanizmalarca fonlanması ve saray koridorlarında bedelsiz konaklaması, vergi mükelleflerine karşı rasyonel bir saygısızlık teşkil etmektedir. Her ne kadar kiralar özel bütçelerden karşılansa da, bu tarihi sarayların genel bakım, onarım ve güvenlik giderleri kamu kaynaklarından beslenen 'Sovereign Grant' bütçesiyle desteklenmektedir. Dolayısıyla konu doğrudan İngiliz halkının mali rasyolarını ilgilendirmektedir."
Parlamento Bütçe Komisyonu'nun önümüzdeki süreçte Sovereign Grant mevzuatını ve çalışmayan kraliyet üyelerinin mülk kullanım haklarını sınırlayacak bir yasal taslak üzerinde duracağı bildirildi.
