İşveren ile çalışan arasındaki mesai takibi süreçlerinde yeni bir dönem başladı. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, iş yerlerinde parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik tanımlama sistemlerinin mesai takibinde kullanılmasını hukuka aykırı bularak yasakladı. Geri dönüşü olmayan veri güvenliği risklerine dikkat çeken Kurum, karara uymayan işletmelere 17 milyon TL’yi aşan idari para cezaları kesileceğini duyurdu.
Neden Yasaklandı? Çalınırsa Geri Dönüşü Yok
KVKK’nın emsal niteliğindeki kararının merkezinde, biyometrik verilerin "değiştirilemez" ve "benzersiz" olması yatıyor. İşverenlerin "çalışanın açık rızası var" savunmasını kabul etmeyen Kurum, mesai takibi gibi rutin bir idari işlem için bu denli yüksek riskli verilerin toplanmasını "ölçülülük" ilkesine aykırı buldu. Biyometrik verilerin bir kez çalınması durumunda çalışanın hayatı boyunca maruz kalacağı güvenlik risklerinin "geriye dönülemez" nitelikte olduğu vurgulandı.
İş Yerlerinde Yeni Dönem: Kamera Ve Biyometri Kuralları
Alınan kararlar, ofis içi güvenlik ve mahremiyet dengesini yeniden tanımlıyor:
-
Parmak izi ve yüz tanıma sistemleri mesai takibinden kaldırılıyor. Şirketler; şifreli kartlar, PIN kodları, RFID/NFC kartlar veya geleneksel imza çizelgeleri gibi alternatif yöntemlere dönmek zorunda.
-
İşverenin çalışanı habersiz izlemesi veya ses kaydı alması kesinlikle suç. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden bu tür durumlar, çalışana haklı fesih hakkı tanıyor.
-
Güvenlik kameraları sadece giriş kapıları, koridorlar ve üretim alanları gibi ortak alanları görmeli. Tuvaletler, soyunma odaları ve dinlenme alanları gibi mahrem bölgelere kamera yerleştirilmesi yasak.
-
Evden çalışan personelin bilgisayar kamerasından veya evine yerleştirilen kameralarla gözetlenmesi, konut dokunulmazlığı gereği imkansız.
İhlalin Cezası Çok Ağır
Kararın gerekliliklerini yerine getirmeyen veya yasal altyapısını dönüştürmeyen işletmeleri çok ciddi yaptırımlar bekliyor. 2026 yılı itibarıyla uygulanacak güncel ceza sınırları şu şekilde:
-
Yasaklı sistemleri kullanmaya devam eden firmalara 256.357 TL ile 17.092.242 TL arasında idari para cezası uygulanacak.
-
Çalışanların hakları konusunda bilgilendirilmemesi durumunda 86.437 TL ile 1.709.200 TL arasında ceza kesilecek.
-
KVKK’nın hukuka aykırılığı giderme kararlarını yerine getirmeyenlere 427.263 TL ile 17.092.242 TL arasında ağır cezalar öngörülüyor.
Çalışanlara "Haklı Fesih" Kapısı
İşverenlerin bu kuralları ihlal etmesi, çalışanlar için iş sözleşmesini "haklı fesih" ile sonlandırma ve tazminat haklarını arama yolunu açıyor. Ayrıca gizli kamera veya hukuka aykırı biyometrik veri toplama durumunda savcılığa suç duyurusunda bulunulabiliyor. Güvenlik amacıyla kurulan sistemler ise kötüye kullanılmadığı sürece ispat aracı olarak mahkemelerde delil sayılmaya devam edecek.
