Merkezi sinir sistemini (beyin ve omurilik) doğrudan etkileyen kronik ve otoimmün bir rahatsızlık olan Multipl Skleroz (MS), son yıllarda hem Türkiye'de hem de dünyada artan vaka sayılarıyla alarm veriyor. Türkiye'de resmi olarak 95 binden fazla hastanın bu dertten muzdarip olduğunu açıklayan Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Osman Özgür Yalın, hastalığın sinsi doğasına ve özellikle genç kadınlar üzerindeki yüksek risk faktörlerine karşı hayati uyarılarda bulundu.
MR Teknolojisi Sayesinde Teşhisler Arttı
Vaka sayılarındaki artışın en büyük nedeninin gelişen tıp teknolojisi olduğunu belirten Doç. Dr. Yalın, Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) cihazlarının yaygınlaşmasıyla geçmişte teşhis konulamayan birçok hastaya artık erken evrede müdahale edilebildiğini söyledi. Uzman isim, yeni vakaların ortaya çıkmasında ise modern şehirleşme, hareketsiz yaşam tarzı, obezite, D vitamini eksikliği ve sigara kullanımının bağışıklık sistemini bozarak MS'i tetiklediğini aktardı.
Kadınlarda Hormonal Faktörler Öne Çıkıyor
MS klinik verilere göre kadınlarda, erkeklere kıyasla 2 ila 3 kat daha fazla görülüyor. Hastalığın en pik yaptığı yaş aralığının 20-40 yaş arası genç erişkinlik dönemi olduğunu ifade eden Doç. Dr. Osman Özgür Yalın, bunun nedenlerini şu şekilde açıkladı:
"Kadınlarda bu sıklığın fazla olmasının temel sebebi östrojen ve progesteron gibi hormonların bağışıklık hücreleri üzerindeki doğrudan etkileridir. Ayrıca kadın bünyesinin otoimmün (bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırması) hastalıklara genel olarak daha yatkın olması da bu durumu tetikliyor. Erkeklerde ise MS daha nadir görülmekle birlikte, ortaya çıktığında bazı tipleri kadınlardakine göre çok daha hızlı ve agresif ilerleyebiliyor."
Bu Belirtileri "Fıtık Veya Migren" Sanıp Geçmeyin
Hastalık, sinir sisteminin etkilendiği bölgeye göre kişiden kişiye çok farklı semptomlar gösterebiliyor. Bu nedenle MS; boyun fıtığı, B12 eksikliği, iç kulak hastalıkları, migren, lupus ve hatta anksiyete/panik atak ile kolayca karıştırılabiliyor. Uzmanlar, özellikle genç bireylerde birkaç gün süren şu belirtiler varsa acilen nörolojik bir muayene yapılması gerektiğinin altını çiziyor:
-
Tek gözde ani görme kaybı, bulanıklık veya çift görme
-
Kollarda, bacaklarda veya vücudun bir yarısında açıklanamayan uyuşma ve karıncalanma
-
Kaslarda güçsüzlük, ani denge kayıpları ve yürüme bozukluğu
-
Kronik, geçmeyen aşırı yorgunluk ve baş dönmesi
-
İdrar kontrolü problemleri, konsantrasyon ve hafıza zayıflığı
Ölümcül Değil Ama Yaşam Kalitesini Vuruyor
Kanser gibi net bir evreleme sisteminin bulunmadığı MS'in en sık görülen türü, ataklar ve iyileşme dönemleriyle seyreden formudur. Hastalığın günümüz tıp dünyasında doğrudan ölümcül bir hastalık kabul edilmediğini müjdeleyen Doç. Dr. Yalın, "Erken teşhis ve düzenli tedavi alan hastaların yaşam süreleri genel nüfusa oldukça yakındır. Hastalığı tamamen yok eden bir ilaç henüz yok ancak son 20 yılda geliştirilen yeni nesil bağışıklık düzenleyici tedaviler ve atak dönemindeki yüksek doz kortizon uygulamaları sayesinde hastalarımız yıllarca aktif, üretken bir hayat sürebiliyor" dedi.
