Küresel petrol ve doğal gaz lojistiğinin en kritik arterlerinden biri olan Hürmüz Boğazı'nda, uluslararası piyasaları ve askeri dengeleri derinden etkileyecek tarihi bir diplomatik eşiğe gelindi. İran medyasının hükümet kaynaklarına dayandırdığı lojistik verilere göre, Tahran ile Washington yönetimleri arasında gizlilikle yürütülen dolaylı müzakerelerde gayriresmi bir mutabakat taslağı hazırlandı. Söz konusu taslak, bölgedeki askeri gerilimi düşürmeyi ve deniz ticaretini yeniden canlandırmayı hedefliyor.
ABD Askeri Unsurlarını Çekecek, Abluka Sona Erecek
Basına sızan mutabakat tüzüğünün en stratejik maddesini, ABD'nin bölgedeki askeri varlığı oluşturuyor. Anlaşma taslağına göre, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) silahlı kuvvetleri ve deniz filoları, İran karasularına yakın koordinatlardan geriye çekilecek. Washington, uzun süredir bölgede uyguladığı ve ticari lojistiği kısıtlayan deniz ablukasını resmen sonlandıracak.
Hürmüz Trafiği İran ve Umman Kontrolünde Olacak
ABD'nin askeri geri çekilme ve ablukayı kaldırma hamlesine karşılık olarak Tahran yönetimi de Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik kısıtlamaları esnetecek. Gayriresmi plana göre;
-
İran, boğazdan geçen uluslararası ticari gemi sayısını bir ay içerisinde müessif askeri gerilim öncesi dönemdeki normal seviyelere getirecek.
-
Ancak yabancı devletlere ait askeri korvet ve savaş gemileri bu serbest geçiş anlaşmasının kapsamı dışında tutulacak.
-
Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin idaresi, lojistik güvenliği ve yönetimi koordineli olarak yalnızca İran ve Umman tarafından gerçekleştirilecek.
60 Gün İçinde Nihai Karar BMGK'ya Taşınacak
Uluslararası diplomaside "geçici lojistik köprü" olarak yorumlanan bu taslağın kalıcı hale gelmesi için taraflara 60 günlük bir müzakere takvimi tanındı. Belirlenen bu iki aylık süre zarfında taraflar mutabakat maddelerine sadakat gösterir ve nihai bir anlaşma zemininde el sıkışırsa, metin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı haline getirilerek uluslararası hukuk düzeyinde tescil edilecek ve resmiyet kazanacak.
Enerji koridorundaki bu yumuşama sinyalinin, küresel petrol piyasalarında ve lojistik sigorta maliyetlerinde hızlı bir rahatlama yaratması öngörülüyor.
