Bursa ilinin Kestel ilçesine bağlı olan kırsal Kozluören Mahallesi, kökleri Osmanlı dönemine kadar uzanan son derece renkli ve sıra dışı bir etkinliğe ev sahipliği yapmaya devam ediyor. Bölgede 525. kez düzenlenen Geleneksel Kozluören Yağlı Güreşleri, sadece bir spor müsabakası olmanın ötesine geçerek kültürel bir mirasın da taşıyıcısı konumunda bulunuyor. Etkinliğin en dikkat çekici yanı ise güreşlerin yapıldığı gün köydeki tüm yönetimin tamamen kadınlara geçmesi olarak öne çıkıyor. Kadınların bir günlük saltanatı olarak adlandırılan bu özel günde, sabahın erken saatlerinde mahalle meydanından yapılan anonslarla tüm erkeklerin köyü terk etmesi isteniyor. Erkeklerin köyden ayrılmasıyla birlikte kadınlar kendi aralarında düzenledikleri etkinlikler ve devraldıkları sorumluluklarla bu tarihi mirası coşkuyla yaşatıyor.
Muhtarlık Mührü Ve İşletmeler Kadınlara Emanet
Günün en sembolik anlarından biri ise köy muhtarlığının devir teslim töreninde yaşanıyor. Kozluören Mahallesi Muhtarı Mehmet Çalışkan, bu özel güne hürmeten görevini ve muhtarlık mührünü eşi Emine Çalışkan'a teslim ederek yetkilerini bir günlüğüne devrediyor. Yönetimin değişmesinin yanı sıra kırsal mahalledeki sosyal ve ticari hayat da tamamen kadınların kontrolüne geçiyor. Köyde bulunan bakkal ve kahvehane gibi işletmeler, bir günlüğüne asıl sahiplerinin eşleri tarafından idare edilmeye başlanıyor. Kadınlar devraldıkları kahvehanede gün boyu bir araya gelerek keyifli vakit geçiriyor, oyun havaları eşliğinde eğleniyor ve ardından meydanda kurulan sofralarda misafirlere özenle hazırlanan yemekleri ikram ediyor.
Mehteran Takımı Eşliğinde Erkeklere Giriş Yasağı
Kadınların köydeki saltanatı sürerken, erkekler ise büyük bir coşku eşliğinde güreş alanına uğurlanıyor. Sabah saatlerinde mehteran takımının çaldığı marşlar eşliğinde yürüyüşe geçen erkekler, mahallenin dışında özel olarak hazırlanan er meydanına doğru hareket ediyor. Kurallara göre gün batımına ve güreş etkinlikleri sona erene kadar hiçbir erkeğin köye adım atmasına izin verilmiyor. Erkekler gün boyu er meydanında kıran kırana geçen yağlı güreş müsabakalarını takip ederken, köyün huzuru ve neşesi tamamen kadınların inisiyatifine bırakılıyor.
Belediye Başkanından Tarihi Etkinliğe Destek
Düzenlenen organizasyonun büyüklüğüne ve tarihi önemine dikkat çeken Kestel Belediye Başkanı Ferhat Erol, Kozluören Yağlı Güreşleri'nin Türkiye genelinde çok önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı. Erol, Edirne'den sonra en kapsamlı 3. güreş organizasyonunu bu bölgede gerçekleştirdiklerini belirterek, yaklaşık 15 ile 16 yıl ara verilen bu değerli geleneği son 3 yıldır kararlılıkla sürdürdüklerini ifade etti. Geleneğin en çarpıcı noktasının köydeki tüm işleyişin kadınlar tarafından devralınması ve akşama kadar erkeklerin köye girişinin yasaklanması olduğunu hatırlatan Erol, muhtarın mührü devrederken yaşadığı tatlı heyecanın da bu geleneğin samimiyetini ortaya koyduğunu sözlerine ekledi. Türkiye'nin dört bir yanından gelen 460 yetenekli sporcunun katıldığı dev organizasyon, er meydanında dereceye giren pehlivanlara ödüllerinin takdim edilmesiyle sona erdi.
