Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Bulgaristan ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında soğuk rüzgarlar esiyor. Bulgar vatandaşlarına yönelik vize muafiyeti taleplerine Washington yönetiminden olumlu bir yanıt alamayan Sofya, ABD ordusuna ev sahipliği yaptığı askeri imtiyazlar üzerinden dolaylı bir yaptırım kararı uygulayarak rest çekti.
Haziran Sonuna Kadar Süreniz Var
Geçtiğimiz ay Bulgaristan'da hükümeti kurarak Başbakanlık koltuğuna oturan Rumen Radev, ülkede konuşlu bulunan ABD askeri yakıt ikmal uçaklarının geleceğine ilişkin kritik açıklamalar yaptı. Başbakan Radev, ABD'ye ait stratejik uçakların Bulgaristan topraklarında kalmasına sadece haziran ayı sonuna kadar müsaade edeceklerini duyurdu.
Meseleye dair diplomatik fakat net bir dil kullanan Radev, şu ifadeleri kullandı:
"ABD'nin mevzuat prosedürlerinin karmaşıklığını ve zamana ihtiyaç duyulduğunu tamamen anlıyorum. Ancak bizim de bağımsız bir devlet olarak kendi önceliklerimiz, kırmızı çizgilerimiz ve bürokratik prosedürlerimiz var. ABD uçaklarının ve yakıt tanklarının Sofya Havalimanı'nda daha uzun süre kalmasına yönelik Washington'dan gelen talebe olumlu bir yanıt vermemiz mümkün değildir."
Trump ile Görüşmüştü: "Olumlu Yanıt Alamadım"
Bulgaristan, AB üyesi olmasına rağmen ABD'nin hâlâ vize muafiyeti (Visa Waiver Program) uygulamadığı az sayıdaki birlik ülkesinden biri konumunda yer alıyor. Başbakan Radev, geçtiğimiz hafta ABD Başkanı Donald Trump ile yüz yüze bir görüşme gerçekleştirdiğini ve bu görüşmede vize serbestisi konusunun acilen masaya yatırılması için ısrarcı olduğunu belirtti. Ancak Trump yönetiminden şu an için somut ve olumlu bir taahhüt alamadığını itiraf eden Radev, askeri iznin sadece Amerikan ordusuna yeni bir üs veya alternatif rota bulması için haziran sonuna kadar "son kez" esnetildiğini vurguladı.
Tahliye Edilecek Uçaklar Kritik Görevdeydi
Sofya Havalimanı'nda şubat ayının ortasından bu yana konuşlu bulunan Boeing KC-135 Stratotanker tipi dev yakıt ikmal uçakları, bölgedeki jeopolitik gerilimler ve özellikle İran eksenli askeri hareketlilikler açısından ABD ordusu için hayati bir rol üstleniyordu.
Fransız haber ajansı AFP, mayıs ayı ortası itibarıyla havalimanındaki KC-135 sayısının altıya ulaştığını rapor etmişti. Öte yandan, Ortadoğu'daki askeri operasyonlara lojistik destek sağlayan bu uçakların Bulgaristan'da konuşlandırılması nedeniyle, İran yönetiminin de geçen ay Sofya'ya resmi bir protesto notası verdiği biliniyor. Normal şartlarda mayıs sonunda bitecek olan NATO iş birliği kapsamındaki uçuş izinleri, bu kararla birlikte haziran sonunda tamamen son bulacak ve ABD uçakları Bulgaristan'ı terk etmek zorunda kalacak.
