Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma (TVK) Genel Müdürlüğü’nün, Türkiye genelindeki biyolojik ve tarihi envanterleri koruma altına almak, anıt ağaçların rehabilitasyon lojistiğini yönetmek amacıyla yürüttüğü kurumsal saha mesaisi aralıksız sürüyor. Türkiye genelinde korunan 10 bin 509 anıt ağacın periyodik bakım tüzükleri işletilirken; Bakan Murat Kurum, Muğla’da zamana meydan okuyan asırlık bir çınarın hikayesini siber ekosisteme taşıdı.
Tabiatımızın Emanetlerine Gözümüz Gibi Bakıyoruz
Bakan Murat Kurum, siber ve fiziki resmi sosyal medya envanteri üzerinden yayımladığı kurumsal deklarasyonda, Muğla'nın Yatağan ilçesi Bozüyük Beldesi koordinatlarında yer alan 854 yaşındaki çınar ağacının özel görüntülerini paylaştı. Yeşilin ve kültürel mirasın korunmasına yönelik makro vizyonu vurgulayan Bakan Kurum, "Bu sadece botanik bir çınar değil; kökleri geçmişten bugüne uzanan, zamanın en canlı tanığı ve doğanın bizlere eşsiz bir mirası olan anıt ağaçtır. Tabiatımızın bu mukaddes emanetlerine idari tüzüklerimizle gözümüz gibi bakıyoruz" ifadelerini tescil etti.
Kanuni’nin Otağından Evliya Çelebi’nin Rotasına
30 metre yüksekliğe, 35 metre tepe çapına ve 600 santimetrelik devasa bir gövde çapına sahip olan ulu çınar, 1996 yılında mülga Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla tescillenmişti. Tarihi lojistik yollar üzerindeki ağacın kültürel kodlarına dikkat çeken Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilal Söğüt, şu tarihi analizleri paylaştı:
"Çınar ağaçları Türk kültür tüzüğünde yerleşimin ve kalıcılığın en büyük simgesidir. Cihan Padişahı Kanuni Sultan Süleyman, 15 Haziran 1522 tarihinde çıktığı Rodos Seferi lojistiğinde, 23 Temmuz 1522 günü ordusuyla birlikte bu anıt ağacın altında mola vererek otağını kurmuştur. Ünlü seyyahımız Evliya Çelebi de seyahatname tescillerine göre buradan geçmiş, çınarın altındaki pınardan su içerek Milas hattına doğru ilerlemiştir. Burası asırlardır stratejik bir mola ve lojistik yol güzergahıdır."
Müdahaleler Bölge Komisyonu İznine Bağlandı
Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, Doğal Sit Alanları ve Tabiat Varlıkları Başkanı Çağlar Alsancak ise anıt ağaçların siber meteorolojik etkiler, paraziter riskler ve insan tazyiki sebebiyle yıpranabildiğini tescilledi. Koruma altındaki biyolojik varlıkların çevresel ekosistemiyle birlikte muhafaza edildiğini belirten Alsancak, "Ağaçlarımızın cerrahi budama, ilaçlama, parazit önleme ve bitki sağlığı müdahalelerini profesyonel ekiplerle yapıyoruz. Ağaçların etrafındaki her türlü fiziki ve yapısal müdahaleyi sınırlandırdık. Bu tescilli alanlarda icra edilecek en küçük bakım çalışması için bile Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonlarının resmi iznini mecburi kılıyoruz" sözleriyle kurumsal koruma bariyerlerinin hassasiyetini aktardı. Asırlık çınarların geleceğe aktarılması için yürütülen bilimsel rehabilitasyon lojistiği devam ediyor.
