Türkiye'nin enerji bağımsızlığı yolundaki en stratejik yatırımlarından biri olan Mersin'deki Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS), ilk elektrik üretimi hedefi öncesinde çok kritik bir aşamayı daha geride bıraktı. Santralin 1’inci güç ünitesinde gerçekleştirilen hummalı çalışmalar sonucunda, yapının kalbi olarak nitelendirilen reaktör basınç kabına ilk temsili yakıt yükleme işlemi başarıyla tamamlandı.
Nükleer Düzenleme Kurumu gözetiminde ve uluslararası nükleer güvenlik standartlarına tam uyumlu olarak yürütülen operasyon yaklaşık 5 gün sürdü. Bu tarihi gelişme, nükleer yakıtın fiziksel olarak reaktöre alınmasından önceki en olgun hazırlık evresine ulaşıldığını tescilledi.
Gerçek Yakıt Öncesi Mekanik Ve Hidrolik Milimetrik Test
Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şule Ergün, kamuoyunda heyecan yaratan bu operasyonun teknik arka planını değerlendirdi. Bu adımın "reaktör hemen çalışıyor" anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Ergün, yapılan işlemin nükleer reaksiyon başlatılmadan önce hayata geçirilen "dev bir güvenlik ve işletme provası" olduğunu vurguladı:
Reaktör kabına yerleştirilen 163 adet temsili yakıt demeti, nükleer fisil malzeme (uranyum) içermiyor. Ancak bu maket demetler, gerçek nükleer yakıtla birebir aynı geometriye, ağırlığa ve hidrolik akış davranışına sahip. Bu sayede, nükleer risk oluşturulmadan yakıt yükleme robotları, reaktör içi mekanik hizalamalar, soğutucu devrelerin akış dirençleri ve operatörlerin reaksiyon kabiliyetleri gerçekçi biçimde sınanmış oluyor.
Bu başarılı yükleme; nükleer santrallerin güvenli işletim felsefesinde zorunlu bir rota olan "soğuk ve sıcak testler" öncesindeki en önemli virajın dönüldüğünü gösteriyor.
Nükleer Santralin Kalbinde Ne Var?
Akkuyu NGS, her biri 1200 megavat güce sahip, dünyanın en güvenli sistemlerinden biri olarak kabul edilen 3+ nesil VVER-1200 tipi 4 ayrı reaktör ünitesinden oluşuyor. İlk ünitede elektriğin üretileceği ana mekanizma ise şu teknik altyapıyla çalışacak:
Reaktör koruna altıgen şeklinde yerleştirilen toplam 163 demet enerji üretimini sağlayacak. Her bir yakıt demetinin içerisinde zirkonyum alaşımlı 312 adet yakıt çubuğu yer alıyor. Yaklaşık 3,7 metre uzunluğundaki bu çubukların içine yerleştirilen 350 adet uranyum peleti, fisyon reaksiyonunun ana yakıt kaynağını oluşturuyor.
Türkiye'nin Elektrik İhtiyacının %10'unu Tek Başına Karşılayacak
Prof. Dr. Şule Ergün, Akkuyu'nun devreye girmesinin Türkiye’nin enerji arz güvenliği açısından yaratacağı stratejik kırılmaya da dikkat çekti. Nükleer santrallerin rüzgar veya güneş gibi hava koşullarına bağlı kalmaksızın, yılın her anı kesintisiz ve yüksek kapasiteyle "baz yük" üretebildiğini belirten Ergün, bu yatırımın küresel doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanmalara ve ithal enerji bağımlılığına karşı devasa bir kalkan olacağını ifade etti.
Akkuyu NGS, 4 ünitesiyle birlikte tam kapasiteyle devreye alındığında (toplam 4 bin 800 megavat kurulu güç), tek başına Türkiye'nin toplam elektrik tüketiminin tam %10'unu karşılayarak sanayi ve konutlar için yeşil, öngörülebilir ve kesintisiz enerji konforu sunacak.
