Modern çağın getirdiği yoğun tempo, sürekli ulaşılabilir olma baskısı ve iş yükü, pek çok çalışanı "Tükenmişlik Sendromu" ile karşı karşıya bırakıyor. Maltepe Ersoy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, bu durumun basit bir yorgunluktan ibaret olmadığını belirterek, zamanında yönetilmeyen stresin fiziksel, zihinsel ve psikolojik yıkımlara yol açabileceği konusunda kritik uyarılarda bulundu.
Dinlenmekle Geçmiyorsa Dikkat
Uz. Dr. Turhan, çoğu zaman iş stresiyle karıştırılan tükenmişlik sendromunun aslında çok daha derin bir tablo olduğuna dikkat çekiyor. İş stresi yaşayan bir bireyin, güzel bir tatil veya kısa süreli bir dinlenmenin ardından enerjisini geri kazanabildiğini belirten Turhan, tükenmişlik sendromunda ise enerji kaynaklarının tamamen kuruduğunu ifade ediyor:
"İş stresi yaşayan kişi yoğun baskı altındadır, gergin olabilir ama enerjisini bir şekilde korur. Ancak tükenmişlik sendromunda kişi dinlense bile toparlanamaz, işine karşı tüm motivasyonunu ve ilgisini kaybeder. Bu süreç zamanla aile ve sosyal yaşamı da tamamen yerle bir edebilir."
Sinsice İlerleyen Belirtiler
Tükenmişlik sendromunun bir gecede oluşmadığına, aksine sinsi bir şekilde ilerlediğine vurgu yapan Uz. Dr. Turhan, tablonun fiziksel ve duygusal boyutlarını şu şekilde sıralıyor:
-
Kronik yorgunluk, sabahları dinlenmiş uyanamama, sürekli baş ve kas ağrıları, sık hastalanma.
-
Umutsuzluk, öfke, tahammülsüzlük ve içsel bir boşluk hissi.
-
Dikkat dağınıklığı, karar vermede güçlük, işe gitme isteksizliği, sosyal izolasyon, erteleme davranışı ve alkol-sigara tüketiminde artış.
Mükemmeliyetçiler Ve Risk Altındaki Meslek Grupları
Uz. Dr. Turhan, herkesin bu riskle karşı karşıya olabileceğini, ancak özellikle yüksek sorumluluk taşıyan mesleklerdeki bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini belirtiyor:
-
Hekimler, hemşireler, öğretmenler, yöneticiler, avukatlar, bankacılar ve çağrı merkezi çalışanları.
-
Mükemmeliyetçi kişilik özelliğine sahip olanlar, kontrol eksikliği hissedenler ve iş-özel hayat dengesini kuramayanlar sendroma daha yatkın.
Depresyona Zemin Hazırlayabilir
Sendromun depresyon ile karıştırılmaması gerektiğinin altını çizen Turhan, "Tükenmişlik, iş kaynaklı kronik bir strestir. Ancak müdahale edilmezse klinik depresyon ve anksiyete bozukluğuna ciddi şekilde zemin hazırlar. Bu nedenle iki tablonun uzman tarafından doğru ayrıştırılması hayati önem taşır" dedi.
İyileşme İçin Adım Adım Stratejiler
Tedavi sürecinde kök stres kaynaklarının belirlenmesinin ilk adım olduğunu ifade eden Uz. Dr. Levent Turhan, şu tavsiyelerde bulunuyor:
-
Stres yönetimi, "hayır" diyebilme ve sağlıklı sınırlar koyma becerisi kazandırır.
-
Düzenli uyku, fiziksel egzersiz ve hobiler için zaman ayırmak toparlanmayı hızlandırır.
-
Tabloya depresyon veya yoğun kaygı eşlik ediyorsa, psikiyatri uzmanı tarafından ilaç tedavisi planlanmalıdır.
Eğer haftalarca süren bir yorgunluk, iş performansında düşüş ve sürekli mutsuzluk hali yaşıyorsanız, durumu ertelemeyin.
