Adana ve Osmaniye’de art arda depremler yaşandı. Adana Saimbeyli’de 4 saat içerisinde yaşanan depremlerin büyüklüğü 4.8, 4.9 ve 4.8 olarak ölçüldü. Adana’nın komşusu Osmaniye de 5.2 ile sallandı.
Peş peşe depremlerin ardından uzmanlardan önemli açıklamalar geldi.
CNN TÜRK yayınında konuşan Prof. Dr. Süleyman Pampal şunları söyledi:
“Şimdi birinci deprem Adana Saimbeyli'nin yakın güneyinde, bir 10-15 kilometre güneyinde Ayvacık denilen bölgede Yarbi Fay'ı diye benim adlandırdığım bir fay var orada. Doğu-Batı yönlü, aktif bir fay. Birinci depremin, 6 Şubat'ta ikinci depremi üreten Çardak Fay'ının batı ucuna yakın, biraz daha güneyde, Doğu-Batı yönlü onun gibi... O bölgede zaten faylar olmaya devam ediyor, depremler olmaya devam ediyor.”
İkinci depremin Osmaniye'de meydana geldiğini belirten Pampal, “Burası eskiden Adana'ya bağlıydı ama şu anda Osmaniye'ye bağlı Sumbas ilçesinin hemen 10 kilometre kuzeyindeki, 15 kilometre kuzeyindeki bir bölge. Burada da yine Doğu-Batı yönlü Kırkpınar Fay'ı olarak adlandırdığım ve haritaladığım benim bir fay var. Bu fayın kırılmış olduğunu varsayıyorum, öngörüyorum.” dedi.
Pampal, bölgedeki fayların özelliklerine ilişkin şunları söyledi:
“Bu faylar çünkü bölgede 5.5 büyüklüğünde depremleri daha önce hemen batı tarafındaki Akçalı Uşağı ve Bozdoğan Uşağı faylarının bulunduğu bölgede yaşadık. Buna benzer faylar Doğu-Batı yönlü, Kuzey-Güney yönlü Savrun Fay'ını kesen faylar. Bunlar aktif, yani bu Doğu-Batı yönlü faylar. Onlardan biri güneyde kırıldı, biri de kuzeyde kırıldı. Birbirine de 15-20 kilometre mesafe var. Yani bu iki deprem aynı sistem içinde, tektonik sistem içinde bulunan faylar.”
“BEKLEMEDİĞİMİZ DEPREMLER DEĞİL”
Pampal, depremlerin farklı illerde meydana gelmesinin paniğe neden olmaması gerektiğini belirterek “Bir Adana'da, bir Osmaniye'de oldu paniğine gerek yok. Depremler aynı bölgede oluyor, birbirine çok yakın bölgede oluyor. Beklemediğimiz depremler değil, bilmediğimiz faylar değil.” ifadelerini kullandı.
Pampal, bu fayların 7-8 büyüklüğünde deprem üretebilecek faylar olmadığını, daha çok 5-6 büyüklüğü arasında depremler üretebileceğini söyledi.
Kuzeydeki faylara da dikkat çeken Pampal, “Yarbi Fay'ı diye adlandırdığımız daha büyük bir fay var maalesef. Burada bir miktar daha büyük deprem olma ihtimalini göz ardı etmemek gerekiyor.” dedi.
Pampal, bölgenin tektonik açıdan aktif olduğuna vurgu yaparak, “Ortalama 6 büyüklüğüne varan, 6'yı geçecek büyüklüklerde deprem üretecek çok sayıda fayın varlığını biliyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Yarbi Fay'ı diye adlandırdım, daha resmileşmedi ama yayınladığımızda makalede resmileşir. Bu fay eğer hareket ederse bir miktar daha büyük deprem üretme potansiyeli taşıyor.”
7 BÖLGEDE 7 ÜZERİ DEPREM TEHLİKESİ VAR MI?
Pampal, Türkiye'nin farklı bölgelerinde 7 ve üzeri büyüklükte deprem tehlikesinin bulunduğunu belirterek özellikle yapı stokuna dikkat çekti.
“Özellikle ilçeler bazında ve Adana'nın kuzey kesimleri alüvyal zeminler üzerine kurulmuş, maalesef de depreme dayanıklı olmayan bir yapı stokuna sahip.”
Pampal, zemin koşullarının depremin yıkıcı etkisini ve ivmesini 3-4 katına kadar artırabilecek özellikler taşıdığını söyledi.
“Alüvyal zemin, yeraltı suyu içeren zemin... Bunlar depremin hiç sevmediği zeminler.”
Çukurova bölgesindeki yapılaşmaya da dikkat çeken Pampal, “Çukurova'yı tamamıyla yapılarla, üstelik de gökdelen mertebesinde çok katlı, ağır betonarme yapılarla kapatmışız; tarıma kapatmışız. Yani çok yanlış bir kentleşme politikası izlemişiz.” dedi.
Pampal, bundan sonraki yapılaşmada zemin koşullarının dikkate alınması gerektiğini belirterek “Yapacağınız şey uygun zemine doğru yapı, o da alüvyal zemin üzerine az katlı, hafif yapı yapmaktır.” ifadelerini kullandı.
“Kaya zemin üzerine çok katlı betonarmeyi yapın, yeter ki usulüne uygun yapın, deprem yönetmeliğine uygun yapın. Ama alüvyal zemin üzerine çok katlı, ağır betonarmeyi yapmayın.”
ALÜVYAL ZEMİNE UYGUN YAPSANIZ BİLE RİSKLİ
Pampal, alüvyal zeminlerde sıvılaşma riskine de dikkat çekti.
“Usulüne uygun yapsanız bile, öyle şeyi gözden kaçırırsınız, mesela sıvılaşma nedeniyle bütün bir bölge zemine gömülür.”
6 Şubat depremlerine de değinen Pampal, “6 Şubat'ta işte sıvılaşma nedeniyle, zeminin etkisiyle çok sayıda kayıp verdik. Bundan sonra vermeyelim, artık yeter yani. Dikkat edelim bu tür konulara.” dedi.
Pampal, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki faylara ilişkin değerlendirmelerinde ise Karlıova-Erzincan arasındaki fay hattına dikkat çekti.
“Karlıova ile batıya doğru Erzincan arasında kırılmamış parça 7-7,5 arası deprem üretme potansiyeliyle bekliyor, her an kırılabilir.”
ORTA MARMARA FAYINA DİKKAT
Pampal, İstanbul için de dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
“Kuzey Anadolu Fayı'nın batı ucunda diyebileceğimiz, İstanbul civarında, İstanbul'un Avrupa Yakası'nın sahiline 10-15 km mesafede Orta Marmara Fayı var. Burası da kırılmadı.”
Geçen yıl 23 Nisan'da meydana gelen 6,1 büyüklüğündeki depreme de değinen Pampal, “Oradan da doğuya doğru, 1766'da kırılan parçanın bir tanesinin kırılmadığını biliyoruz. Kırılırsa 7 civarı bir deprem üreteceğini biliyoruz. Burası da şu anda topun ağzında olan yerlerden biri.” ifadelerini kullandı.
Pampal, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki aktif faylara ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak, “Türkiye'de deprem tehlikesi konusunda bir yerin diğer yere göre daha güvenli olma ihtimali yok. Her taraf deprem tehlikesinin çok yüksek olduğu, yakın olduğu bölge. Türkiye böyle bir coğrafya.” dedi.
PROF. DR. OSMAN BEKTAŞ: “5.2'YE ÇIKMASI BENİ TEDİRGİN ETTİ”
Prof. Osman Bektaş da Adana ve Osmaniye'deki depremlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bektaş, “İki senaryo var. 2023 yılından beri zaman zaman 4-5 büyüklüğünde depremler oldu ama büyük deprem gelmedi. Bu deprem enerjisini düşürdüğü anlamına gelebilir.” dedi.
Bektaş, “4.2'den başlayıp 4.9 ve 5.2 şeklinde devam etmesi beni biraz tedirgin etti. Savrun fayı böyle bir davranış yapmamıştı.” ifadelerini kullandı.
“5.2'YE ÇIKMASI BENİ TEDİRGİN ETTİ”
Adanalılar için şu an panik yapılacak bir durum olmadığını belirten Bektaş, “2023 yılından beri bu depremler olmaya devam ediyor. Bu fayın yavaş yavaş enerjisini boşalttığı anlamına gelir.” dedi.
Bektaş, “Ancak beni biraz tedirgin eden ise 4,8 ile başlayıp 5,2’ye çıkması takip edilmeli. Bu biraz beni tedirgin ediyor. Geçmişe göre büyük deprem beklenmez ama yine de takip edilmeli.” ifadelerini kullandı.
Bektaş, 6 büyüklüğünde deprem ihtimalinin bulunduğunu, ancak fayın 2023 yılından bu yana 4-5 büyüklüğünde depremler ürettiğini belirtti.
“ÇOK BÜYÜK HASAR OLUŞTURMAZ”
Bektaş, Adana'daki yapı stokuna ilişkin “6 büyüklüğündeki bir deprem Adana yapı stokuna bakılırsa çok büyük bir hasar oluşturmayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
“Art arda deprem biraz korkutabilir. 4.8 ile başlayıp böyle arka arkaya gelmesi bizi tedirgin etti. 6 üzerinde, 6-7 arası deprem olasılığı var.”
PROF. DR. NACİ GÖRÜR: “DEPREM ADANA'YA YAKLAŞIYOR”
Prof. Dr. Naci Görür ise sosyal medya hesabından Adana ve Osmaniye'deki depremleri değerlendirdi.
Görür, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:
“Ayvacık/Saimbeyli ve Osmaniye-Adana’da 4,8-5,1’lik depremler oldu. DAF üzerinde olan depremler. Depremler Körfez’e ve Adana’ya yaklaşıyor! 6 Şubat depremleri etkisini gösteriyor. Geçmiş olsun.”
