Osmanlı Türkçesiyle hazırlanmış en eski eksiksiz basılı dünya haritası olan 1559 tarihli Hacı Ahmed Dünya Haritası, dönemin siyasi ve bilimsel vizyonuna ışık tutuyor. Katar Milli Kütüphanesi’nde düzenlenen "1559’dan Günümüze Hacı Ahmed’in Osmanlı Türkçesiyle Hazırlanmış Dünya Haritasının Gizemleri" başlıklı konferansta konuşan Prof. Dr. Giancarlo Casale, eserin bilinmeyen yönlerini paylaştı.
Piri Reis Haritası'ndan Farklı Olarak Bütün Dünyayı Gösteriyor
Casale, haritanın Piri Reis'in günümüze ulaşan eserinden ayrılan temel noktalarına dikkat çekti:
-
Eksiksiz ve Basılı: Piri Reis haritasının aksine el yazması değil, ilk defa basılmış bir şekilde bütün dünyayı gösteren bir eserdir.
-
Kordiform Projeksiyon: Eski Dünya ile Yeni Dünya'yı kalp biçiminde tek bir görselde birleştirir; bu teknik 16. yüzyıl Avrupa'sındaki kordiform projeksiyon ile ilişkilidir.
-
Ekip Çalışması: Venedik arşivlerine göre haritanın tek bir kişi tarafından değil; tercümanlar ve bilim insanlarıyla birlikte ortaklaşa hazırlandığı anlaşılmaktadır.
Kanuni Sultan Süleyman "Dünyanın Hükümdarı" Olarak Tasvir Ediliyor
Haritada Osmanlı İmparatorluğu'nun üç kıtadaki hakimiyeti ve Kanuni Sultan Süleyman'ın konumu çarpıcı ifadelerle aktarılıyor:
-
Güneşe Benzetildi: Harita metinlerinde Kanuni Sultan Süleyman dönemin diğer hükümdarlarından üstün bir konumda gösterilerek güneşe benzetilmiş ve "dünyanın hükümdarı" olarak nitelendirilmiştir.
-
Geniş Egemenlik Alanı: Anadolu, Karaman, Bağdat, Şam, Mısır, Balkanlar ve Macaristan'ın yanı sıra etki alanının Almanya'ya, Etiyopya'ya ve Fas'a kadar uzandığı belirtilmektedir.
-
Nadir Nüshalar: Günümüze yalnızca 11 nüshası ulaşan bu değerli haritanın bir kopyası Katar Milli Kütüphanesi'nde korunurken, diğerleri ABD, Fransa, İtalya ve Avusturya'daki prestijli kütüphanelerde muhafaza edilmektedir.
