ABD Donanması, denizcilik tarihine adını altın harflerle yazdıran ve dünyanın nükleer enerjiyle çalışan ilk uçak gemisi olma özelliğini taşıyan USS Enterprise’ın (CVN-65) söküm sürecini resmen başlattığını duyurdu. Geminin güvenli bir şekilde parçalanması ve geri dönüştürülmesi işlemleri için NorthStar Maritime Dismantlement Services firması ile 418,5 milyon dolarlık sabit fiyatlı devasa bir anlaşmaya imza atıldı. Çalışmaların planlandığı takvim doğrultusunda gitmesi halinde Eylül 2030’a kadar tamamlanması öngörülüyor. Yaklaşık dört yıl sürecek bu zorlu operasyonun ardından, denizcilik tarihinin en çok konuşulan gemilerinden biri tamamen sökülmüş olacak.
Yarım Asrı Aşan Görev Süresi Ve Tarihi Operasyonlar
1961 yılında donanmaya katılarak aktif hizmete giren USS Enterprise, döneminin çok ötesinde bir mühendislik harikası olarak tam sekiz adet nükleer reaktörle donatılmıştı. Bu benzersiz sistem sayesinde gemi, uzun süre yakıt ikmaline ihtiyaç duymadan devriye gezebilme kabiliyetine sahipti. Yarım asrı aşan aktif görev hayatı boyunca Küba Füze Krizi, Vietnam Savaşı, Afganistan ve Irak operasyonları gibi tarihi dönüm noktalarında kritik askeri roller üstlendi. Ayrıca 1964 yılında gerçekleştirilen Operation Sea Orbit isimli görev kapsamında, iki nükleer savaş gemisiyle beraber hiç yakıt ikmali yapmadan tamamladığı dünya turu ile nükleer tahrik sistemlerinin sunduğu menzil avantajını tüm dünyaya kanıtlamayı başarmıştı.
Hassas Söküm İşlemleri Alabama'da Gerçekleştirilecek
2012 yılında aktif görevden alınan ve nükleer yakıtından 2017 yılında tamamen arındırılan gemi, o tarihten bu yana Virginia eyaletindeki tesislerde söküm için hazır bekletiliyordu. Sekiz reaktör taşımış böylesine devasa ve hassas bir yapının söküm işlemleri, sıradan bir hurdaya ayırma işleminden çok daha fazlasını gerektirdiği için Alabama eyaletinin Mobile kentinde özel önlemler altında yürütülecek. İşlem sırasında ortaya çıkacak düşük seviyeli radyoaktif atıklar ve diğer tehlikeli maddeler lisanslı bertaraf tesislerine gönderilecek, tüm süreç boyunca çevre ve güvenlik standartlarından kesinlikle taviz verilmeyecek.
Efsanenin Mirası Yeni Nesil Gemide Yaşayacak
Söküm sürecinin en dikkat çekici ve anlamlı detaylarından biri ise geri dönüşüm planlaması oldu. Proje kapsamında eski gemiden yaklaşık 35 bin ton geri dönüştürülmüş çelik elde edilmesi hedefleniyor. Çıkarılacak bu yüksek dayanımlı çeliğin, yapımı halihazırda devam eden Gerald R. Ford sınıfı yeni nesil USS Enterprise (CVN-80) uçak gemisinin üretiminde kullanılması planlanıyor. USS Enterprise'ın ticari yöntemlerle tamamen sökülecek ilk nükleer uçak gemisi olması, hizmet ömrünün sonuna yaklaşan diğer Nimitz sınıfı uçak gemilerinin gelecekteki söküm stratejileri için de çok önemli bir rehber niteliği taşıyacak.
