Toplumsal rekreasyon alanlarında ve halı sahalarda ısınmadan, bilinçsizce veya uygunsuz zemin şartlarında yapılan amatör spor aktiviteleri, makro düzeyde ortopedik travmalara zemin hazırlamaya devam ediyor. İstanbul'da arkadaşlarıyla futbol maçı yaptığı esnada zemin deformasyonu nedeniyle ayağında ciddi bir kırıklı çıkık meydana gelen 21 yaşındaki Efe Kalkan, anatomi tarihine geçecek nitelikteki ağır bir sakatlığı, aylar süren multidisipliner bir tedavi ve rehabilitasyon lojistiğiyle aşarak yeniden adımlamaya başladı.
Amatör Sahalarda Gizlenen Tehlike: Lisfranc Yaralanması
Medipol Bahçelievler Üniversite Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Okan Tezgel, cerrahi operasyonunu üstlendiği hastanın klinik tablosu ve sakatlığın patolojik altyapısı hakkında şu teknik bilgileri verdi:
"Hastamız Efe Kalkan bize başvurduğunda, halı saha yaralanmalarında çok ender rastladığımız, daha çok yüksekten düşme veya trafik kazalarında görülen ağır bir 'Lisfranc yaralanması' tespit ettik. Lisfranc, ayağın anatomik olarak orta bölümünü, yani tarak kemikleri ile bilek kemiklerinin birleştiği eklem hattını ilgilendiren, hem kırıkların hem de çıkıkların senkronize şekilde bir arada bulunduğu karmaşık bir travmadır. Zemindeki anlık bir çukura basma ve ayağın o esnada sabit kalıp gövdenin dönmesi sonucu bağlar kopmuş ve eklem bütünlüğü tamamen bozulmuştur."
Çim Saha Kramponları Halı Sahada Ayak Bileğini Kilitliyor
Sakatlıkların önlenmesinde koruyucu tıp ve doğru ekipman lojistiğinin önemine dikkat çeken Dr. Tezgel, ısınma hareketleri ve ayakkabı seçimi konusunda uyarılarda bulundu. Maç öncesi en az 15-20 dakika fonksiyonel ısınma yapılması gerektiğini vurgulayan Tezgel, "Halı saha zeminleri ne çok kaygan ne de fazla tutucu olmalıdır. En büyük hata profesyonel çim saha kramponlarıyla halı sahaya çıkmaktır. Bu kramponların dişleri suni çim zeminine fazla tutunarak ayak sabitken diz ve ayak bileğinin kendi ekseninde dönmesine, dolayısıyla Lisfranc ve ön çapraz bağ yaralanmalarına davetiye çıkarır" dedi.
Üçüncü Aydan Sonra Değnekleri Bırakabildim
Başarılı geçen osteosentez (kemik sabitleme) ameliyatının ardından uzun bir fizik tedavi fazından geçen Efe Kalkan ise yaşadığı süreci şu sözlerle aktardı:
"Halı sahada ters basıp düştüğümde ayağımda kopma hissettim. Okan hocamızın gerçekleştirdiği başarılı ameliyat sonrası iyileşme periyodu sabır gerektiriyordu. İlk bir buçuk ay ayağımın üzerine basmam mülki olarak yasaktı. Ardından uzman fizyoterapistler eşliğinde kademeli yük verme egzersizlerine geçtik. Üçüncü ayın sonunda koltuk değneklerini tamamen bırakabildim. Bu sakatlık bana büyük bir ders oldu; herkes futbol oynayacağı sahanın zemin kalitesine ve giydiği ayakkabının taban yapısına mutlaka dikkat etmeli." Hospitalizasyon süreci tamamlanan hastanın, klinik takip periyodunda tam anatomik iyileşmeye 6'ncı ayın sonunda ulaşması öngörülüyor.
