Yılın ilk yarısı geride kalırken ekonomi yönetiminin, piyasa aktörlerinin ve geniş halk kitlelerinin gözü kulağı Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanacak olan resmi fiyat endekslerine çevrilmişti. Kamuoyunun merakla beklediği mayıs dönemi tüketici fiyat verileri nihayet paylaşıldı. Gelen son rakamlar, iç piyasadaki fiyatlama davranışlarının ve maliyet artışlarının yukarı yönlü ivmesini koruduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Aylık bazda yaşanan hareketlilikle birlikte, yıllık tüketici fiyat artış hızı son yedi ayın en tepe noktasına ulaşarak makroekonomik istikrar programının önündeki zorlukları bir kez daha tescillemiş oldu.
Açıklanan resmi tablolara göre, tüketici fiyatları mayıs ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,71 oranında bir artış kaydetti. Bu ivmelenme, yıllık bazdaki kümülatif artış oranını yüzde 32,61 seviyesine taşıdı. Finans dünyasının önde gelen kurumları ve ekonomistleri tarafından yapılan anketlerde, aylık bazda yüzde 1,65, yıllık bazda ise yüzde 32,53 civarında daha iyimser bir tablo öngörülüyordu. Gerçekleşen rakamların beklenti çıtasını aşması, yaz aylarına girerken piyasalardaki sıkılaşma adımlarının ve tedbirlerin devam edebileceği sinyalini veriyor. Hatırlanacağı üzere, bir önceki nisan döneminde yıllık veri yüzde 32,37 olarak kayıtlara geçmişti.
Barınma Ve Sabit Giderler Sepetin Lokomotifi Oldu
Halkın günlük yaşamda en çok harcama yaptığı ana gruplar incelendiğinde, bütçeleri en çok sarsan kalemin konut ve sabit giderler olduğu görülüyor. Su, elektrik, gaz ve konut harcamalarını kapsayan ana grup, yıllık bazda yüzde 45,59 gibi yüksek bir artış oranıyla listenin ilk sırasında yer aldı. Onu, sofraları doğrudan etkileyen gıda ve alkolsüz içecekler grubu yüzde 34,86 ile takip ederken, lojistik ve seyahat maliyetlerini belirleyen ulaştırma kalemi ise yüzde 34,29'luk yıllık artışla dikkat çekti.
Aylık dinamiklere bakıldığında ise konut grubundaki yüzde 2,28'lik ve ulaştırmadaki yüzde 2,03'lük yükselişler genel endeksi yukarı çeken ana motorlar oldu. Buna karşılık, havaların ısınması ve tarımsal üretimin artmasıyla birlikte mevsimsel etkilerin devreye girdiği gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık bazda yüzde 0,48'lik sınırlı bir gerileme yaşandı. Ancak bu düşüş, yıllık bazdaki yüksek birikimli artış trendini gölgelemeye yetmedi.
Fiyatı Artan Ürün Sayısı Yoğunlukta
Mayıs ayı endeksinin detaylarında yer alan 174 alt sektör ve ürün grubundan tam 137'sinde net fiyat artışları kaydedildi. Sadece 28 ürün grubunda gerileme görülürken, 9 grupta ise fiyatlar sabit kaldı. Bu durum, fiyat artışlarının tek bir sektöre özgü olmadığını, aksine genele yayılan bir maliyet baskısının varlığını kanıtlıyor. Diğer taraftan, enerji, işlenmemiş gıda, tütün ve sarrafiye ürünleri gibi dışsal etkenlere en açık kalemlerin hariç tutulmasıyla hesaplanan çekirdek gösterge, aylık bazda yüzde 2,87 artarken yıllık kulvarda yüzde 1,30 seviyesinde daha dengeli bir seyir izledi.
Öte yandan, resmi verilerin açıklanmasından hemen önce piyasaya öncü bir gösterge sunan İstanbul Ticaret Odası'nın ücretliler geçinme endeksi, megakentteki yıllık fiyat artış hızını yüzde 36,77 olarak ölçmüştü. Resmi rakamlar ile yerel odaların verileri arasındaki bu makas, bölgesel bazda yaşam maliyetlerinin ne denli değişkenlik gösterebildiğini bir kez daha kanıtladı. Uygur Haber Ajansı olarak, finans dünyasının merkezindeki bu verileri, çarşı pazarın gerçek nabzını ve ekonomi politikalarının toplumsal yansımalarını tarafsız bir dille ekranlarınıza taşımayı sürdüreceğiz.
