Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, bu sarsıntıların yapısal hasarı nasıl katladığını gözler önüne sererken, Türkiye’deki fay hatları için acil bir araştırma çağrısında bulundu.
İkiz Deprem Nedir, Neden Bu Kadar Yıkıcı
Prof. Dr. Sözbilir, sismolojik literatürde "ikiz deprem" olarak tanımlanan bu fenomenin, birbirini tetikleyen ve genellikle komşu faylar üzerinde gerçekleşen benzer büyüklükteki depremler olduğunu vurguluyor. Venezuela örneğinde olduğu gibi, ilk şokta taşıyıcı sistemleri zayıflayan ancak yıkılmayan binaların, henüz 40 saniye bile dolmadan gelen ikinci şokla tamamen göçtüğünü belirten Sözbilir, bu durumun can kaybını dramatik bir şekilde artırdığına dikkat çekiyor.
Sözbilir, bu tür sarsıntıların Türkiye tarihinde de yaşandığını hatırlattı:
-
Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük ikiz deprem felaketi.
-
10 Ağustos ve 27 Ekim tarihlerinde Sındırgı’da yaşanan 6,1 büyüklüğündeki sarsıntılar, ikiz deprem gerçeğinin güncel örnekleri olarak kayıtlara geçti.
Türkiye İçin "Fay Segmenti" Uyarısı
Venezuela’daki depremlerin Karayip ve Güney Amerika plakaları sınırında, sağ yanal atımlı bir faylanma mekanizmasıyla geliştiğini ve plakalar arasında 3 metrelik yer değiştirmeye yol açtığını belirten Sözbilir, Türkiye için şu çağrıyı yaptı:
"Türkiye genelindeki fay segmentlerinden hangilerinin ikiz depremlere neden olabileceği potansiyelini belirlemek artık bir zorunluluktur. Hangi fayların birbirini tetikleyebileceğini, sismolojik verilerle ortaya koyan detaylı çalışmaların hızlandırılması büyük önem taşıyor."
Yıkıcı Artçılar Kapıda
Venezuela’daki depremlerin 7,5 büyüklüğüne ulaşması nedeniyle bölgede 6,5 büyüklüğüne varan yıkıcı artçı şokların yaşanmasının beklendiğini ifade eden uzmanlar, bu durumun afet yönetimi açısından hazırlıklı olmayı zorunlu kıldığını vurguladı. Sözbilir, Türkiye’nin sismik hareketliliği göz önüne alındığında, sadece tekil fayların değil, "fay sistemlerinin bir bütün olarak nasıl tepki vereceğinin" modellenmesinin hayati bir öneme sahip olduğunu belirtti.
