Milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren emsal niteliğinde bir Yargıtay kararı, iş hukukunda yeni bir dönemin kapısını araladı. 4857 sayılı İş Kanunu’nun kapsamı dışında kaldığı gerekçesiyle bugüne kadar tazminat haklarından mahrum bırakılan ev hizmetleri ve tarım işçileri için artık "ihbar tazminatı" yolu açıldı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin oy birliğiyle aldığı bu karar, "yasal boşluk" gerekçesiyle yapılan tüm redlerin önüne set çekiyor.

Çiftlikteki "Kovulma" Hukuk Savaşına Dönüştü

Hukuki sürecin fitili, bir at çiftliğinde beş yıl boyunca kesintisiz çalışan karı-kocanın işten haksız şekilde çıkarılmasıyla ateşlendi. Çiftlikte seyislik, ahır bakımı ve ev işleri gibi alanlarda görev yapan Z.M. ve S.M. çifti, işlerine hiçbir gerekçe gösterilmeden son verilince soluğu mahkemede aldı. Yerel mahkeme, çalışanların görevlerinin "ev hizmeti" ve "tarımsal faaliyet" kapsamında olduğu gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun uygulanamayacağına karar vererek davayı reddetti. Ancak bu karar, Yargıtay'ın devreye girmesiyle tamamen bozuldu.

Yargıtay'dan "Türk Borçlar Kanunu" Vurgusu

Kararı temyiz eden işçileri haklı bulan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hukuk dünyasında yankı uyandıran bir hükme vardı. Yüksek mahkeme, İş Kanunu kapsamı dışında kalınsa dahi, taraflar arasındaki iş ilişkisinin "belirsiz süreli bir sözleşme" olduğunu ve bu durumun Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleriyle korunması gerektiğini vurguladı.

Yargıtay kararında şu ifadelerle emsal hüküm kuruldu:

"İşverence feshin haklı bir nedene dayalı olduğu ispatlanamamıştır. Davacılar kıdem tazminatına hak kazanamasa dahi, Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca ihbar tazminatı hakkı kazanmışlardır. Bu alacağın hesaplanarak hüküm altına alınması gerekir."

Kimler İçin Yeni Bir Kapı Açıldı

Bu emsal karar ile birlikte artık şu kategorilerdeki çalışanlar için de ihbar tazminatı ödenmesi zorunlu hale geldi:

İşverenler İçin Yeni Bir Sorumluluk

Yargıtay'ın bu kararı, işverenlerin artık "İş Kanunu kapsamı dışındayız" diyerek sorumluluktan kaçamayacağını tescillemiş oldu. İhbar tazminatının doğabilmesi için sözleşmenin belirsiz süreli olması yeterli görülürken, işverenlerin feshin haklı bir nedene dayandığını ispat edemediği her durumda tazminat yükümlülüğü oluşuyor. Bu durum, özellikle ev hizmetlerinde çalışan binlerce kişi için büyük bir hukuki güvence anlamını taşıyor.