Şimşek, dijital yönlendirmelerin riskli gebeliklerde hayati gecikmelere yol açabileceğini vurguladı.
Anne Adayları Hızlı Yanıt İçin Algoritmalara Başvuruyor
Gebelik döneminin hem büyük bir heyecan hem de fizyolojik ve psikolojik belirsizliklerle dolu hassas bir süreç olduğunu ifade eden Op. Dr. Çiğdem Şimşek, anne adaylarının refleks olarak dijital aramalar ve yapay zeka tabanlı sistemlere yöneldiğini belirtti. Özellikle sağlık kuruluşlarına ulaşmanın zor olduğu gece saatlerinde bu durumun arttığına işaret eden Şimşek, süreci şu sözlerle özetledi:
"Anne adayları 'Bebeğimin kalp atışı tam olarak ne zaman duyulur?', 'Yaşadığım bu ani kasık ağrısı normal mi?', 'Gebelik esnasında kahve içmek bebeğe zarar verir mi?' gibi temel ya da anlık endişe yaratan sorularına saniyeler içinde yanıt bulabilmek için yapay zeka destekli uygulamaları bir 'ilk sığınak' veya danışman olarak görebiliyor. Bilgiye erişimi bu derece kolaylaştırması bir avantaj gibi görünse de kadın hastalıkları ve doğum uzmanları olarak bizler bu kontrolsüz gelişmeye son derece temkinli yaklaşıyoruz."
Tıbbi Değerlendirme Sadece Tahlillerden İbaret Değildir
Her gebeliğin kendine has biyolojik, genetik ve sosyolojik parametreleri olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Şimşek, yapay zekanın veri havuzunun ne kadar geniş olursa olsun bireysel risk faktörlerini sentezleyemeyeceğinin altını çizdi. Klinik tanı koyma sürecinin bir algoritmadan çok daha karmaşık bir tıp tecrübesi gerektirdiğini belirten Şimşek, şöyle devam etti:
"Bizler hastamızı yalnızca önümüze gelen tahlil sonuçları veya laboratuvar verileriyle ele almıyoruz. Hastanın anlık semptomları, fiziksel duruşu, jinekolojik geçmişi, detaylı öyküsü (anamnez) ve muayene esnasındaki klinik bulguları bir bütün olarak değerlendirilir. Aynı belirti, iki farklı gebe kadında tamamen zıt iki anlama gelebilir. Birinde fizyolojik ve normal kabul edilen bir ağrı, diğerinde erken doğumun ya da ters giden bir tablonun habercisi olabilir. Bu nedenle yapay zekâ sistemlerinden alınan basmakalıp bilgiler, kesinlikle bir tanı koyma veya tedavi protokolü belirleme yerine geçmemelidir."
Yanlış Yönlendirme Riskli Gebeliklerde Gecikmeye Yol Açıyor
Dijital platformlardan elde edilen eksik, genel geçer ya da yanlış yönlendirmelerin geri dönülmez tıbbi riskler doğurabileceğini belirten Op. Dr. Çiğdem Şimşek, özellikle yüksek riskli gebelik grubunda olan hastaların bu durumdan çok daha olumsuz etkilenebileceğini söyledi. Algoritmaların bireysel sağlık geçmişini ve anne karnındaki bebeğin anlık durumunu tam olarak analiz edemeyeceğini vurgulayan Şimşek, bu durumun acil müdahale gerektiren tablolarda hastanın doktora gitmesini geciktirebileceğini ifade etti.
Yapay zekanın tamamen dışlanması gereken bir düşman olmadığını da sözlerine ekleyen Op. Dr. Çiğdem Şimşek, teknolojinin dengeli ve bilinçli kullanılması gerektiği çağrısında bulunarak açıklamalarını şöyle tamamladı:
Destekleyici Rol Üstlenebilir: "Yapay zeka, doğru ve bilinçli kullanıldığında genel sağlık farkındalığı kazanma, temel fizyolojik süreçleri öğrenme ve hatta hastanın bir sonraki randevuda doktoruna soracağı soruları organize etmesi açısından faydalı, destekleyici bir asistan rolü üstlenebilir. Ancak buradaki anahtar kelime 'destekleyici' olmasıdır. Klinik süreçlerde, gebelik takibinde ve tıbbi kararlarda son söz her zaman uzman sağlık profesyonellerine bırakılmalıdır. Anne ve bebek sağlığını korumanın tek yolu, teknolojiyle mesafeyi doğru ayarlayıp hekim kontrolünden sapmamaktır."
