Türk sinemasına kazandırdığı özgün eserler ve geliştirdiği Ulusal Sinema anlayışıyla adını tarih yazdıran usta yönetmen Halit Refiğ, Esenler'de düzenlenen "Bir düşünce adamı olarak Halit Refiğ" başlıklı programla yâd edildi.
Dr. Kadir Topbaş Kültür Sanat Merkezi’nde gazeteci Bünyamin Yılmaz’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen anlamlı söyleşiye; Halit Refiğ’in hayat arkadaşı Gülper Refiğ, gazeteci-yazar Ali Saydam ve sinemacı Emine Uysal Berger konuşmacı olarak katıldı. Programda, Refiğ’in yalnızca bir sinemacı değil, aynı zamanda ülkesini, toplumunu ve insanını derinlemesine okuyan bir düşünce adamı olduğu vurgulandı.
Gülper Refiğ: "Ülkesinin Onurunu Her Şeyin Üstünde Tuttu"
Halit Refiğ’in hayatını, mücadelelerini ve Tek Umut Türkiye kitabının yazılış sürecini paylaşan eşi Gülper Refiğ, usta yönetmenin Batı merkezli sanat anlayışına karşı kendi kültürünü savunduğunu belirtti:
-
Onurlu Duruş: Halit Refiğ’in ülkesinin olduğundan farklı gösterilmesine karşı çıktığını belirten Gülper Refiğ, Hollywood'dan gelen teklifleri dahi bu duruşu ve ülkesinin onurunu her şeyin üstünde tutması sebebiyle reddettiğini ifade etti.
-
Mütevazı Yaşam ve Fikri Hürriyet: Eşinin şöhret ve kişisel çıkar peşinde koşmadığını, iki odalı mütevazı evlerinde Oğuz Atay, Adnan Saygun ve Tomris Uyar gibi pek çok değerli ismi ağırladıklarını belirterek, "Onun mutluluğu sahip olduklarında değil, düşüncelerinden ve değerlerinden vazgeçmemesindeydi" dedi.
Ali Saydam: "Benim Hayatındaki Son Üniversite Halit Refiğ’dir"
Usta yönetmenle olan anılarını ve onun üzerindeki etkisini anlatan gazeteci-yazar Ali Saydam, Halit Refiğ'in hayatındaki dönüm noktalarından biri olduğunu dile getirdi. Refiğ'i sadece bir sinemacı değil, bir düşünür ve filozof olarak tanımlayan Saydam, şunları kaydetti: "Benim hayatımda çok önemli bir yeri var. Benim hayatımdaki son üniversite Halit Refiğ’dir. Bana 'Düşünmek zor iştir, Alicim' derdi. Halit Bey’in devletten, özel sektörden bir talebi yoktu; onun mutluluğunun sebebi talepsiz olabilmekti. İyi ki hayatımdan geçmiş, ben ondan yaşamayı öğrendim."
Saydam ayrıca, Refiğ’in Doğu ve Batı medeniyetlerine yönelik tespitlerine dikkat çekerek, onun "Doğu'da aşkı, Batı'da ölümü gördüm" sözünün medeniyete bakışını özetlediğini belirtti.
Emine Uysal Berger: "Sanatıyla Düşünce Dünyasını Ayıramıyorsunuz"
Sinemacı Emine Uysal Berger ise Halit Refiğ’in filmlerinin yalnızca birer sinema eserinden ibaret olmadığını, hayata bakışını ve toplumsal meseleleri derinlemesine yansıtan çalışmalar olduğunu ifade etti. Gurbet Kuşları filminde iç göçün, Haremde Dört Kadın filminde dönemsel toplumsal yapının ve Köpekler Adası filminde ise insanın doğadan kopuşunun işlendiğini hatırlatan Berger, usta yönetmenin Cüneyt Arkın, Müjde Ar ve Özgü Namal gibi pek çok oyuncunun kariyerine de büyük katkı sunduğunu sözlerine ekledi.
