23 Temmuz 1919'da Erzurum Kongresi'ne ev sahipliği yapan tarihi binanın, deprem riski taşıdığı belirlendi. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürlüğü, bakanlık ve valilik onayıyla tarihi binanın kapatıldığını açıkladı. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Yer, 2025'in başlarından itibaren kongre binasının bazı noktalarında çatlaklar tespit edildiğini belirterek, "Çatlakların artması üzerine durumu Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğümüze bildirdik. Kongre binasında yapılan teknik inceleme sonrasında birtakım sıkıntıların olduğu anlaşıldı. Bunun üzerine durum Kültür ve Turizm Bakanlığımıza bildirildi. Bakanlık Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nden teknik ekip, incelemeler yaptı. Teknik ekibin çalışması sonucu binanın yapısal incelenmesi konusunda bir karar verildi" dedi.
BİNA AĞIR HASARLI, SİSMİK PERFORMANSI YETERSİZ
Ahmet Yer, "Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğümüzün yaptığı ihale sonucu Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) yapının incelenmesi için işi üstlendi. 1 Ağustos 2025 tarihinde ETÜ ile sözleşmeyi imzaladıktan sonra 5 Ağustos'ta yer tesliminde bulunduk. ETÜ'nün alanında uzman heyeti, binamızda inceleme yaptılar. 22 Aralık 2025 tarihinde inceleme raporunu bize sundular. Raporda, binanın ağır hasarlı olduğu ve sismik performansının yetersiz olduğu bildirildi. ETÜ raporunda can ve mal güvenliği açısından kongre binamızın acilen ziyarete kapatılmasını ve en kısa sürede de tahliye edilmesi noktasında bize bir rapor sundular. Bizler de Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğümüzle istişareler yaparak gerekli önlemleri aldık. Binamızın can ve mal güvenliği açısından tehdit oluşturması dolayısıyla ziyarete kapatılması noktasında karar aldık" diye konuştu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nden bir ekibin Erzurum'a gelerek, binada incelemede bulunacağını belirten Yer, bundan sonraki süreçte binanın yeniden yapımı ya da güçlendirilmesi konusunda kararın bakanlık tarafından verileceğini söyledi.
YAPININ TOPTAN GÖÇME SÖZ KONUSU
Erzurum Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden Doç. Dr. Dilek Okuyucu ise şunları söyledi:
"Ağustos ayı itibarıyla yapıda çok kapsamlı incelemeler yaptık. Yapısal hasara ilişkilendirilecek konularında çok kapsamlı bir çalışma gerçekleştirdik. Yaptığımız analizlerde şu haliyle yapının deprem performansının yetersiz oyduğunu değerlendirdik. Bununla birlikte mevcut durumda, normal kullanımda, yine analizlerimiz onu gösterdi ki; yoğun kalabalıkların binaya girmesi durumunda özellikle birinci kat döşemesi ve altında yapı zorlanacak. Sıkıntılı durumlar gelişebilir. Yapı şu anda ağır hasarlı durumda. Yapının biz ziyarete kapatılmasının en doğru yöntem olduğunu, sonrasında taşınma eşyaların boşaltılmasını önermemizin sebebi de şu; müze envanterinin korunması için bunu önerdik. Çok büyük bir deprem olmasa bile yapıyı tahrik edecek, hareket etmeye zorlayacak bir deprem meydana geldiğinde, yapının ağır hasar alma veya toptan göçme durumu da söz konusu. Bizim kongre binasında tespit ettiğimiz, tedirgin olduğumuz ve bir an önce önlem almaya yönlendiren durum aslında bu."
