Kuzey Avrupa denizcilik tarihinin en önemli keşiflerinden biri Norveç’in güneyindeki Skagerrak Boğazı’nda gerçekleşti. Yüzeyin yaklaşık 600 metre altında, 18. yüzyılın ortalarından kalma bir ticaret gemisine ait kalıntılar bulundu. Deniz tabanında adeta bir "zaman kapsülü" gibi saklanan batık, taşıdığı paha biçilemez kargo ile arkeoloji dünyasını heyecanlandırdı.
600 Metre Derinlikte Bozulmadan Kalan Tarih
Norveç Kültür ve Tarih Müzesi tarafından "Porselen Batığı" olarak adlandırılan gemi enkazı, derinliğin getirdiği soğuk ve düşük oksijenli ortam sayesinde günümüze kadar neredeyse ilk günkü kondisyonunda ulaştı. Norveç Kültürel Miras Müdürlüğü Direktörü Hanna Geiran, bu derinlikte bu kadar iyi korunmuş bir batıkla karşılaşmanın Kuzey Avrupa’da bir ilk olduğunu belirtti.
Ticaretin Altın Çağından Lüks Eşyalar
Arkeologların uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla gerçekleştirdiği ön incelemelerde, geminin Avrupa ile Asya arasındaki 18. yüzyıl ticaret ağının önemli bir parçası olduğu anlaşıldı. Batıktan çıkarılan bazı eserler arasında şunlar yer alıyor:
-
Hasar görmemiş, büyük miktarda mavi-beyaz porselen tabak ve kase.
-
Alman veya İngiliz işçiliğine sahip olduğu düşünülen zarif parçalar.
-
Tahıl fıçıları, çay, şifalı otlar ve tıbbi içerikli olduğu düşünülen bitkiler içeren ahşap sandıklar.
-
Dönemin Avrupa burjuvazisine ait olduğu anlaşılan şık şarap kadehleri ve özel şişeler.
Batığın Gizemi Çözülmeyi Bekliyor
Geminin tam olarak hangi ülkeye ait olduğu veya hangi rotayı izlediği henüz belirlenemedi. Uzmanlar, bulunan lüks eşyaların çeşitliliğinin, geminin İngiltere veya Almanya gibi Avrupa merkezlerine gitmekte olan bir ticaret aracı olma ihtimalini güçlendirdiğini ifade ediyor.
Norveç İklim ve Çevre Bakanı Andreas Bjelland Eriksen, keşfin bilimsel değerinin son derece yüksek olduğunu vurgulayarak, "Bu buluntu sadece bir batık değil, aynı zamanda Norveç ve Avrupa denizcilik tarihine tutulan değerli bir aynadır," ifadelerini kullandı.
Arkeolojide Yeni Bir Dönem
Batığın bulunduğu bölge, Norveç yasaları gereği "kültürel miras anıtı" statüsünde korunuyor. Modern trol balıkçılığının geçmişte bölgede bazı kısımlara zarar vermiş olmasına rağmen, kargonun genel bütünlüğünü koruması, arkeologlar için büyük bir şans olarak değerlendiriliyor. Bulunan eserlerin bir kısmı, kapsamlı analizler ve restorasyon süreçleri öncesinde sergilenmek üzere Oslo'daki Norveç Denizcilik Müzesi’ne getiriliyor.
