Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, yayımladıkları ortak bildiride nükleer savaşın asla yapılmaması gerektiği ilkesini yineleyerek nükleer riskleri azaltmak ve silahların yayılmasını önlemek için diyalog yürütme kararı aldı. Bir buçuk saat süren tarihi buluşmada ayrıca Birleşmiş Milletler reformuna destek, rafine petrol arzının artırılması ve uluslararası yargı mekanizmalarının yetki sınırlarına ilişkin önemli mesajlar paylaşıldı.
Shenzhen'de Üçlü Zirve Ortak Bildirisi: Nükleer Riskleri Azaltma ve Diyalog Kararı
Küresel diplomasi ve güvenlik dengeleri açısından yakından izlenen buluşma, Çin'in Shenzhen kentinde gerçekleştirilen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Zirvesi çerçevesinde yapıldı. ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katılımıyla düzenlenen üçlü toplantı, yaklaşık 1,5 saat sürdü ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Toplantının açılışında değerlendirmelerde bulunan Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, üç ülke liderinin ilk yüz yüze temasının "çığır açıcı önemde" taşıdığını dile getirdi. Zirve öncesinde küresel nükleer kapasitelere dikkat çeken ABD Başkanı Donald Trump ise ABD, Rusya ve Çin'in dünyanın açık ara en büyük üç nükleer gücü olduğunu belirterek, nükleer silahların sayısının azaltılması ile kullanılma riskinin düşürülmesi konusunda üç ülkenin benzersiz bir konumda bulunduğunu kaydetti. Trump, bir kez nükleer silahlara sahip olunduktan sonra bunlardan vazgeçmenin ve azaltım sağlamanın oldukça zor bir süreç olduğuna da işaret etti.
Nükleer Savaşın Önlenmesi ve Diyalog Vurgusu
Sona eren zirvenin ardından ABD, Çin ve Rusya tarafından yayımlanan ortak bildiride, nükleer silahlara ilişkin maddeler öne çıktı. Gelecekte bir nükleer savaşın yaşanmaması gerektiğinin altı çizilen metinde, nükleer gerilimin düşürülmesi ve bu silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla ortak çalışmalar yürütüleceği bildirildi. Liderler, "Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yapılmamalıdır" ilkesini yeniden teyit ederek nükleer riskleri azaltmak adına diyalog kanallarını işletme kararı aldıklarını açıkladı.
BM Reformu, Enerji Arzı ve Uluslararası Yargı Başlıkları
Ortak bildiride küresel yönetişimin önemli ayaklarından biri olan Birleşmiş Milletler reformu da ele alındı. Üç ülke lideri, BM'nin dünya genelindeki sorunlara daha etkin karşılık verebilmesi ve uluslararası barış ile güvenliği daha güçlü biçimde koruyabilmesi için reform girişimlerini destekleyeceklerini duyurdu.
Son yılların en kritik gündem maddeleri arasında yer alan enerji güvenliği de bildiride geniş karşılık buldu. Enerji arzının kesintisiz ve istikrarlı biçimde sürdürülmesinin hayati önem taşıdığına dikkat çekilirken, üç ülkenin rafine petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı hedeflediği kaydedildi.
Bildirinin son bölümünde ise Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) gündeme geldi. Liderler, devletlerin rızası ilkesine ve devlet yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurgularken, UCM ile benzeri yapıların yargı yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.




