Soğuk algınlığı, alerji veya sinüzit kaynaklı burun tıkanıklıklarında anlık rahatlama sağladığı için yaygın olarak kullanılan burun açıcı spreyler, uzmanlara göre bilinçsiz kullanımda ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Hamdi Arbağ, özellikle burun etlerini hedef alan bu spreylerin 5 ila 7 günden uzun süre kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
Fayda Yerine Zarar Veriyor
Prof. Dr. Arbağ, bu tip spreylerin tedavi edici değil, semptomatik olduğuna dikkat çekerek, uzun süreli kullanımda burun içindeki yapısal dokuların bozulduğunu ve "dejenerasyon" geliştiğini belirtti. Uzun süreli kullanım sonucunda burun etlerinin işlevini yitirdiğini ve ilaca bağımlı hale geldiğini ifade eden Arbağ, şu uyarılarda bulundu:
"5 günden fazla kullanılan spreyler fayda yerine zarar vermeye başlıyor. Hasta bize 'bu sprey olmadan yaşayamıyorum' şikayetiyle geliyor. İşin ilginç yanı, birçok hastada burun tıkanıklığına sebep olacak eğrilik veya polip gibi yapısal bir sorun bile yok; tek sorun spreyin kendisi."
İlaç Bağımlılığı Nasıl Anlaşılır Ve Tedavi Edilir
Kullanıcıların bu spreylere karşı geliştirdiği bağımlılık, genellikle burun kuruluğu ve spreyi bıraktığı anda geri dönen şiddetli tıkanıklık ile kendini gösteriyor. Prof. Dr. Arbağ, tedavi sürecini şu üç aşamayla özetliyor:
-
Bağımlılığın ana tedavisi ilacı derhal kesmektir. İlaç kesildiğinde birçok vakada tıkanıklık şikayetinin kendiliğinden geçtiği görülmektedir.
-
İlacın yarattığı kuruluğu ve tahribatı gidermek için hekim kontrolünde nemlendirici spreyler veya konkaların toparlanmasını sağlayacak alternatif sprey grupları kullanılır.
-
Eğer burun etleri uzun süreli yanlış kullanım nedeniyle "geri dönüşümsüz" bir şekilde bozulmuş ve işlevsiz hale gelmişse, son çare olarak cerrahi müdahaleye başvurulur.
Uzmanlardan "Doktor Kontrolü" Uyarısı
Prof. Dr. Arbağ, burun tıkanıklığının uyku apnesine kadar varabilen ciddi bir yaşam kalitesi sorunu olduğunu hatırlatarak, vatandaşları kendi başlarına ilaç kullanmak yerine mutlaka bir uzmana danışmaya davet etti. "İşin özü, bu ilaçlara hiç başlamamak veya mutlaka doktor gözetiminde kullanmaktır" diyen Arbağ, kalıcı hasar oluşmadan önce ciddiyetin farkına varılması gerektiğinin altını çizdi.
