Orduların hedef tespiti ve imhasını kolaylaştırmak amacıyla yapay zeka teknolojilerine yönelmesi, savaşların doğasını kökten dönüştürürken uluslararası toplumun güvenlik endişelerini de artırıyor. Bu kapsamda Birleşmiş Milletler (BM), "katil robotlar" olarak adlandırılan otonom silah sistemlerine yönelik bağlayıcı kuralların getirilip getirilmeyeceğini masaya yatırmak üzere Cenevre'de kapsamlı görüşmelere başlıyor. Toplam 128 ülkeden temsilcinin katılım sağlayacağı zirvede, muharebe sahalarında giderek daha fazla kullanılan otonom sistemlerin yarattığı riskler ve bu alanda yasal bağlayıcılığı bulunan müzakerelerin başlatılması konusu ele alınacak.

ABD ve 9 Ülkeden Yapay Zeka İttifakı: San Francisco Bildirisi İmzalandı
ABD ve 9 Ülkeden Yapay Zeka İttifakı: San Francisco Bildirisi İmzalandı
İçeriği Görüntüle

Yaşam ve Ölüm Kararının Yapay Zekaya Bırakılmasına Tepki

Söz konusu silahlara karşı kampanya yürüten sivil toplum kuruluşları, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Papa 14. Leo başta olmak üzere geniş bir kesim, insan hayatı ile ilgili kritik kararların tamamen otonom makinelere bırakılmasının kabul edilemez olduğunu savunuyor. Birçok devlet nükleer silahlarda olduğu gibi otonom sistemler için de sıkı denetim mekanizmaları ve bağlayıcı kurallar talep ederken, bu teknolojiyi elinde bulunduran bazı ülkeler ellerinin bağlanmasını istemiyor. Geçtiğimiz ay BM Genel Kurulu'nda 163 ülke otonom silahları düzenleyen kurallara ilişkin müzakere yapılmasını öngören kararı onaylarken; ABD, Rusya, Belarus, İsrail ve Kuzey Kore bu karara karşı çıkan 5 ülke olarak kayıtlara geçmişti.

Siviller İçin Büyük Tehlike ve Sahadaki Uygulamalar

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) Silahlar ve Muharebe Yöntemleri Birimi Başkanı Laurent Gisel, yapay zekadaki hızlı ilerlemeyle birlikte otonom silahların denetim altına alınmasının aciliyet kazandığına dikkat çekti. Özellikle Rusya'nın Ukrayna ile süren çatışmalarında tamamen otonom insansız hava araçlarını ölümcül şekillerde kullandığı bilinirken, Ukrayna'nın da kendi savunma sanayii bünyesinde otonom drone sürüleri geliştirmeye çalıştığı ifade ediliyor. Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi Gözden Geçirme Konferansı çerçevesinde değerlendirmelerde bulunan İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu zirvede kararlı ve net bir adım atılmaması durumunda sivil halkın büyük ve telafisi imkansız tehlikelerle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.