2026 yılında yürürlüğe giren yeni gümrük düzenlemeleri, bireysel ithalatta "basitleştirilmiş gümrük beyannamesi" uygulamasının kısıtlanması ve gümrük müşavirliği gibi zorunlulukların getirilmesi nedeniyle teknolojik ürünlere erişimi önemli ölçüde zorlaştırmıştı.
KDK, bir vatandaşın teknolojik parçalara (sensör, PCB kartı vb.) erişim sorunuyla ilgili yaptığı başvuruyu inceledikten sonra şu tespitlerde bulundu:
-
Öngörülebilirlik Sorunu: Tüketicilerin; ürün bedelinin yanı sıra vergi, ardiye, müşavirlik ve hizmet bedeli gibi ek masrafları önceden net olarak görememesi, hukuki güvenlik ve şeffaflık ilkeleriyle bağdaşmıyor.
-
Basitleştirilmiş Usulün Önemi: Düzenlemenin, ticari olmayan ve düşük bedelli bireysel gönderiler için dahi basitleştirilmiş gümrük usulünden yararlanma imkanını neredeyse tamamen ortadan kaldırdığına dikkat çekildi.
-
Eğitim ve Gelişim Vurgusu: Özellikle öğrencilerin ve teknoloji geliştiren gençlerin, proje bazlı ihtiyaçlarını karşılamakta yaşadığı zorlukların, teknolojik gelişime zarar verebileceği değerlendirildi.
Mevcut Durum Nasıl İşliyor?
2026’nın ilk çeyreğinde (6 Şubat 2026 itibarıyla) yürürlüğe giren düzenlemelerle birlikte:
-
Muafiyet Sınırı Kalktı: Eskiden belirli bir tutara kadar olan alışverişlerde uygulanan vergi muafiyeti artık bulunmuyor.
-
Gümrük Müşavirliği Zorunluluğu: Hemen hemen her bireysel paket, ticari bir ithalat ürünü gibi muamele görerek zorunlu gümrük müşavirliği ve ek operasyonel süreçlere tabi tutuluyor.
-
Maliyet Artışı: Bu bürokratik işlemler, ürün bedelinin çok üzerinde ek masraflar çıkmasına neden olabiliyor.
Sonuç: Kamu Denetçiliği Kurumu’nun aldığı bu tavsiye kararı, e-ticaret düzenlemelerinin bireysel kullanıcılar ve teknolojik ihtiyaçlar odağında yeniden değerlendirilmesi adına önemli bir adım olarak görülüyor. Ticaret Bakanlığı’nın bu tavsiye üzerine düzenlemeleri gözden geçirip geçirmeyeceği ise önümüzdeki günlerde netleşecek.
