Avrupa ülkeleri ile Türkiye arasındaki vize süreçleri kamuoyunun ve diplomasinin öncelikli gündem maddeleri arasındaki yerini koruyor. Özellikle son yıllarda Schengen vizesi başvurularında yaşanan aksaklıklar, randevu bulma güçlüğü ve uzayan değerlendirme süreleri üzerine Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden somut adımlar atılmasını talep etmişti. Dışişleri Bakanlığı tarafından randevu sorunlarının giderilmesi, başvuru sürelerinin kısaltılması ve talep edilen evrak yükünün azaltılması yönündeki beklentiler muhataplara iletilirken, Türkiye'nin girişimleri sonucunda Schengen ülkelerinin Türkiye'deki temsilcilikleri bünyesinde özel bir çalışma grubu oluşturulmuştu.
Bakan Fidan'dan Meclis'te Kritik Açıklama
Diplomatik temasların sürdüğü bu dönemde vize serbestisi yolunda önemli bir aşamaya daha geçildi. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 2013 yılından bu yana devam eden Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamında belirlenen 72 kriterden 66'sı bugüne kadar tamamlanmıştı.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda gerçekleştirilen bütçe görüşmeleri sırasında sürece ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geriye kalan altı kriterin kabul edilmesine yönelik taslak çalışmalarda tamamlanma aşamasına gelindiğini ifade etti. Bakan Fidan, söz konusu düzenlemenin Meclis'teki bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından yasama gündemine getirileceği bilgisini paylaştı.
Tamamlanması Beklenen Altı Kriter Neleri Kapsıyor?
Türk vatandaşlarının Schengen Bölgesi'ne vizesiz seyahat edebilmesini öngören süreçte kalan altı başlık, güvenlik, yargı, veri koruma ve geri kabul mekanizmalarını içeriyor. Bu kapsamda güvenlik ve asayişle ilgili yasal çerçevede düzenleme yapılmasının yanı sıra AB Polis Örgütü (Europol) ile operasyonel iş birliği anlaşmasının imzalanması hedefleniyor.
Ayrıca suç bağlantılı konularda tüm AB üyesi ülkelerle adli iş birliğine gidilmesi, yolsuzlukla mücadele alanında Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubunun (GRECO) tavsiyelerinin uygulanması, Geri Kabul Anlaşması'nın tüm unsurlarıyla hayata geçirilmesi ve kişisel verilerin korunmasına dair yasal mevzuatın AB standartlarıyla tam uyumlu hale getirilmesi planlanıyor.
AB Delegasyonu Başkanı Orav'ın Ankara Temasları
Sürece ilişkin dikkat çeken bir diğer açıklama ise geçtiğimiz ekim ayında Ankara'ya ziyaret gerçekleştiren AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Aivo Orav'dan gelmişti. Başkentteki temaslarının ardından basın mensuplarıyla bir araya gelen Orav, görüşmelerde vize serbestisi başlığının da kapsamlı biçimde ele alındığını aktarmıştı. Orav, Türk yetkililerin söz konusu altı kriterin yerine getirilmesi hususunda en üst düzeyde talimat aldıklarını kendisine ilettiklerini dile getirmişti.
Yerel Schengen İşbirliği Toplantısı ve Kademeli Vize Talebi
Vize süreçlerindeki tıkanıklıkların aşılması amacıyla geçtiğimiz hafta içinde Yerel Schengen İşbirliği (LSC) grubu toplantısı da düzenlendi. Buluşmada Schengen ülkelerinin Türkiye'deki temsilcileri, AB Delegasyonu ve Avrupa Komisyonu yetkilileri bir araya geldi.
Türkiye tarafı bu görüşmelerde, AB ile pek çok alanda ulaşılan yüksek entegrasyon düzeyine dikkat çekerek başvuru süreçlerindeki aksaklıkların ivedilikle çözülmesini istedi. Randevu sisteminde yaşanan yoğunlukların aktarıldığı zirvede, başvuru sahiplerine çok girişli ve daha uzun süreli vize imkânı tanıyan Kademeli Vize Sistemi'nin (Cascade) daha yaygın biçimde uygulanması talep edildi.
Schengen Bölgesi ve Serbest Dolaşım Kapsamı
Avrupa Birliği üyeleri ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) üyelerini kapsayan serbest dolaşım alanı olan Schengen Bölgesi, üye ülke vatandaşlarının sınır kontrolüne takılmadan yalnızca kimlik veya pasaportlarıyla seyahat etmelerine olanak tanıyor. Bölge dışındaki ülke vatandaşları ise seyahat etmek istedikleri üye ülkenin diplomatik temsilciliklerine başvurarak vize süreçlerini yürütüyor.
Günümüzde Schengen Bölgesi çatısı altında Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Letonya, Lihtenştayn, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan yer alıyor.



