Komisyon, kullanıcıların sistem genelinde istedikleri yapay zekâ asistanını seçebilmelerini ve üçüncü taraf geliştiricilerin cihaz donanımına eşit erişim hakkı elde etmesini istiyor. Google ise güvenlik ve gizlilik gerekçeleriyle bu müdahalelere direnç gösteriyor.Teknoloji dünyasında yapay zekâ yarışı hız kazanırken, Avrupa Birliği teknoloji devlerinin pazardaki hakimiyetini sınırlandırmak adına yeni bir cephe açtı. Avrupa Komisyonu, Android işletim sistemi içinde Google’ın kendi yapay zekâsı olan Gemini’ye sağladığı "ayrıcalıklı erişim" ve "sistem düzeyi entegrasyon" nedeniyle harekete geçti. Brüksel’in mesajı net: Yapay zekâ ekosistemi tek bir şirketin tekelinde kalmamalı, rakipler için de eşit şartlar sağlanmalı.
Android’de "Gemini Tekeli" Mi Oluşuyor
Günümüzde Android telefonların vazgeçilmez bir parçası haline gelen Gemini, sadece bir uygulama olarak değil, cihazın işletim sistemiyle bütünleşik bir "asistan" olarak çalışıyor. Komisyon’un temel itirazı, e-posta hazırlama, fotoğraf düzenleme ve bağlamsal öneriler sunma gibi kritik işlevlerin Gemini’ye özel olması. Bu durum, ChatGPT, Claude veya Grok gibi rakiplerin kullanıcı deneyiminde aynı seviyeye ulaşmasını imkânsız kılıyor.
Avrupa Birliği, kullanıcıların bir yapay zekâ hizmetini sadece "uygulama mağazasından indirip kurmakla" sınırlı kalmamasını, telefonun varsayılan asistanı olarak istediği herhangi bir yapay zekâyı atayabilmesini talep ediyor. Yani hedef, kullanıcıların tek bir dokunuşla veya sesli komutla Gemini yerine tercih ettikleri farklı bir yapay zekâyı sistem genelinde aktif edebilmesi.
Free Software Foundation Europe: Ön Yüklü Yazılımlar Tamamen Kaldırılabilmeli
Tartışmaya dahil olan Free Software Foundation Europe talebi bir adım öteye taşıyarak kullanıcılara "tam kontrol" çağrısı yaptı. FSFE’ye göre, Android cihazlarda ön yüklü gelen yapay zekâ bileşenleri tamamen kullanıcı tarafından kaldırılabilir olmalı ve Google, bu bileşenleri sistem güncellemeleri veya arka plan süreçleri aracılığıyla kullanıcının izni olmadan geri yükleyememeli.
Magic Cue Ve Yerel Modeller İçin Adil Erişim Talebi
Komisyon’un odaklandığı bir diğer nokta ise cihazın işlemcisi üzerinde çalışan yerel yapay zekâ modelleri. Bugün Google, "Magic Cue" gibi özelliklerle cihaz üzerindeki verileri analiz edip proaktif öneriler sunabiliyor. AB, bu tür özelliklerin geliştirilmesi için gerekli olan donanım erişiminin ve API desteğinin, üçüncü taraf geliştiricilere de ücretsiz ve eşit şartlarda sağlanması gerektiğini savunuyor. Bu sayede rakiplerin de benzer hız ve performansla çalışan "yerel asistanlar" geliştirmesinin önü açılacak.
Google "Güvenlik Ve Gizlilik" Risklerine Dikkat Çekiyor
Google cephesinden gelen ilk açıklamalarda, bu tür düzenlemelerin cihaz üreticilerinin yazılım özgürlüğünü kısıtlayabileceği savunuluyor. Şirket, üçüncü taraf geliştiricilere sistemin en derin katmanlarına kadar erişim izni vermenin, kullanıcı güvenliği ve gizliliği açısından ciddi riskler doğurabileceğini vurguluyor. Google'a göre bu "açık ekosistem" zorunluluğu, hem maliyetleri artıracak hem de cihazların kararlılığını riske atabilecek bir düzenleme olabilir.
Dijital Piyasalar Yasası Devrede
Daha önce Google’ı arama motoru seçim ekranı sunmaya zorlayan ve Play Store’daki ödeme sistemlerini değiştiren AB, Dijital Piyasalar Yasası ile elindeki yetkileri en üst düzeyde kullanıyor. Komisyon, ilgili taraflardan görüş toplamaya devam ediyor ve yapay zekâ odağındaki bu soruşturmanın yaz ayları içerisinde sonuçlanması bekleniyor. Eğer Google, AB'nin taleplerine uyum sağlamazsa, küresel cirosunun belirli bir kısmına varan ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalabilir.
Bu düzenleme gerçekleşirse, Android işletim sistemi üzerindeki yapay zekâ deneyimi tamamen değişecek; kullanıcılar kendi ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş, çok oyunculu bir "AI asistanı" pazarına sahip olacak.
