Küresel diplomasinin kilitlendiği Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki14 maddelik mutabakatın yankıları sürerken, İsviçre'de gerçekleştirilen ilk tur görüşmelerinin ardından bölgeden endişe verici haberler gelmeye başladı. İki ülke arasında belirlenen 60 günlük müzakere süreci büyük bir umutla takip edilirken, yirmi beş Haziran tarihinde bir petrol tankerine yönelik gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırısı tüm dengeleri altüst etti. Washington yönetimi, bu gelişme üzerine geri adım atmayarak İran'a yönelik hava saldırıları düzenlediğini tüm dünyaya ilan etti. Diplomatik çevreler, ateşkes beklentilerinin tam ortasında yaşanan bu sıcak çatışmanın, bölgedeki kalıcı barış ihtimalini ciddi anlamda zedelediğini belirtiyor. Aynı saatlerde Amerika, Lübnan ve İsrail arasında üçlü bir çerçeve anlaşmasının imzalanması ise Orta Doğu'daki güç dengelerinin yeniden şekillendiğinin sinyallerini veriyor.
Devrim Muhafızlarından Karşılık Gecikmedi
Amerikan ordusunun İran kıyılarını hedef alan hava harekatının hemen ardından Tahran cephesinden son derece kritik açıklamalar peş peşe geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, gerçekleştirilen hava saldırısına sessiz kalınmadığını ve Amerikan ordusunun bölgedeki konuşlanma noktalarına yönelik misilleme atışları yapıldığını duyurdu. Askeri kanattan yapılan resmi açıklamada, saldırgan tutumun devam etmesi halinde verilecek askeri karşılığın çok daha kapsamlı ve yıkıcı olacağı vurgulandı. Ancak İran'ın vurduğunu iddia ettiği Amerikan üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerinden herhangi bir resmi doğrulama gelmemesi, bölgedeki belirsizliği artırıyor. Gecenin ilerleyen saatlerinde ise İran merkezli Fars Haber Ajansı, Devrim Muhafızları Ordusuna atfedilen ve Sirik kentine yönelik saldırının bertaraf edildiğine dair yayılan bazı haberlerin gerçeği yansıtmadığını bildirerek kamuoyunu aydınlatmaya çalıştı.
Liderler Arasında Soğuk Savaş Söylemleri
Sahadaki askeri hareketlilik devam ederken, her iki ülkenin üst düzey isimlerinden gelen siyasi mesajlar gerilimin boyutunu gözler önüne serdi. Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı JD Vance, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede, Amerika Merkez Kuvvetler Komutanlığının operasyonunu doğrulayarak son derece net mesajlar verdi. İran'ın bir ateşkes anlaşmasına imza attığını ve Washington yönetiminin buna sadık kaldığını belirten Vance, mutabakatın uygulanmasıyla ilgili bir sorun yaşanması halinde Tahran'ın kendilerine telefonla ulaşabileceğini ifade etti. Açıklamasının sonuna eklediği şiddete ancak şiddetle karşılık verileceği yönündeki sözler ise Amerikan yönetiminin kararlı duruşunu özetler nitelikteydi. Bu sözlere İran cephesinden yanıt gecikmedi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ı hedef alarak, müzakerelerin tam ortasında gerçekleştirilen bu saldırının ateşkes ilkelerine bağlı kalınmadığının en açık göstergesi olduğunu savundu. Tüm bu sıcak gelişmelere rağmen, iki başkentten gelen açıklamalarda doğrudan kışkırtıcı ifadeler yerine nispeten itidalli bir dilin tercih edilmesi, diplomatik kapıların henüz tamamen kapanmadığı şeklinde yorumlanıyor.
