Rusya-Ukrayna arasında yaşanan askeri süreçlerin ardından Transatlantik ilişkilerinde güvenlik mimarisi yeniden şekillenirken, ABD'nin Avrupa kıtasındaki askeri konuşlanma stratejisine dair dikkat çekici bir iddia gündeme geldi. İngiliz basınının saygın yayın organlarından Financial Times'ın aktardığı kulis bilgilerine göre; Washington yönetimi, Avrupa'daki nükleer caydırıcılık altyapısını genişletmek amacıyla müttefik ülkelerle diplomatik ve askeri temaslar yürütüyor. İddialar doğrultusunda ABD, hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıma kabiliyetine sahip savaş uçaklarının konuşlandırılabileceği yeni üs stratejileri üzerinde çalışıyor.
Stratejik Odak Noktası: Polonya Ve Baltık Devletleri
İngiliz basınında yer alan askeri ve diplomatik değerlendirmelerde, ABD'nin nükleer silah taşıma kapasiteli unsurlarını konumlandırmayı hedeflediği yeni coğrafi alanlar da paylaşıldı. Bu kapsamda öne çıkan detaylar şu şekilde sıralandı:
NATO'nun doğu sınırlarında yer alan Polonya ve Baltık ülkelerinin (Estonya, Letonya, Litvanya), nükleer caydırıcılık çerçevesinin genişletilmesi planı kapsamında birer potansiyel konuşlanma üssü olarak masaya yatırıldığı iddia edildi.
Diplomatik kaynaklar, söz konusu ülkelerin adının stratejik planlarda geçmesine rağmen, yakın takvimde taraflar arasında kesin ve resmi bir anlaşmaya varılmasının öngörülmediğini belirtti.
Komuta Zinciri Değişmeyecek: Kontrol Tamamen ABD'de Kalacak
Avrupa'daki askeri konuşlanma kapasitesinin artırılmasına yönelik planın en kritik hukuki ve askeri boyutunu ise komuta zincirinin yapısı oluşturuyor. Projelendirilen genişleme stratejisinde şu operasyonel prensiplerin korunacağı ifade edildi:
Avrupa kıtasındaki belirli üslerde konumlandırılacak nükleer başlıkların tüm sevk, idare, kullanım ve kontrol yetkisi münhasıran ABD'nin elinde kalmaya devam edecek.
Washington yönetiminin, söz konusu stratejik mühimmatlar üzerindeki operasyonel kontrolünü hiçbir müttefik ülkeye veya yerel orduya devretmeyi planlamadığı kurumsal olarak vurgulandı.
Avrupa'daki Mevcut Durum: 100 Adet B61 Bombası Bulunuyor
Uluslararası güvenlik ve savunma sanayisi uzmanlarının sunduğu verilere göre, NATO'nun mevcut "nükleer paylaşım" programı halihazırda belirli Avrupa ülkelerinde aktif olarak uygulanıyor. Mevcut askeri envanter dengesi şu rasyolarla ifade ediliyor:
İttifakın caydırıcılık stratejisi kapsamında Belçika, Almanya, İtalya ve Hollanda sınırları içerisindeki askeri üslerde yaklaşık 100 adet ABD yapımı B61 tipi nükleer bomba depolanıyor.
Washington ve NATO planlayıcılarının, doğu kanadına yönelik geliştirmek istedikleri yeni lojistik ve askeri altyapıyı da tamamen bu mevcut yasal mevzuat ve kurumsal sistem üzerine inşa etmeyi amaçladıkları saptandı.
İttifak İçi Koordinasyon Ve Güven Tartışmaları
Haberde, ABD'nin son dönemde Transatlantik coğrafyasında aldığı bazı tek taraflı askeri kararların müttefikler arasında stratejik değerlendirmelere yol açtığı anımsatıldı. Hatırlanacağı üzere Washington; Almanya'da konuşlu durumdaki yaklaşık 38 bin Amerikan askerinden 5 binini geri çekme niyetini beyan etmiş, Polonya'ya planlanan 4 bin askerlik projeyi de durdurmuştu.
Söz konusu kararların yeterli kurumsal istişare mekanizmaları işletilmeden alınmış olması ittifak içi güven tartışmalarını tetiklemiş olsa da, yeni nükleer caydırıcılık hamlesinin bu dengeleri nasıl etkileyeceği merak konusu. Şu an için ABD veya NATO kurmaylarından iddialara yönelik resmi ve yazılı bir açıklama gelmezken, doğu kanadındaki askeri genişlemenin önümüzdeki diplomatik zirvelerde netleşmesi bekleniyor.