Diplomasinin Yeni Rotası: İslamabad
İran ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında 13 Nisan’dan bu yana devam eden deniz ablukası krizi, diplomasi trafiğini Pakistan eksenine taşıdı. Axios haber platformunun üst düzey kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre Tahran, enerji sevkiyatının düğüm noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığı aşmak için masaya kritik bir teklif koydu. Pakistan aracılığıyla Washington’a iletilen bu paket, nükleer program tartışmalarını rafa kaldırıp önceliği deniz güvenliğine vermeyi hedefliyor.
Tahran’ın Stratejik Paketi: Önce Hürmüz, Sonra Nükleer
İran yönetiminin sunduğu iddia edilen teklifin odağında, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin sonlandırılması yer alıyor. Masadaki üç maddelik plan şu detayları içeriyor:
-
Ateşkesin Kalıcı Hale Gelmesi: Mevcut geçici ateşkesin uzun süreli bir barış zeminine taşınması.
-
Deniz Ablukasının Kalkması: ABD’nin İran bağlantılı gemilere yönelik müdahalelerinin sonlandırılması.
-
Nükleer Erteleme: En kritik madde olarak; nükleer program müzakerelerinin, ancak boğaz trafiği tamamen normale döndükten sonra başlatılması.
Arabulucular Devrede: Erakçi’den Net Mesaj
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Pakistan’da gerçekleştirilen zirvede Türkiye, Katar, Mısır ve Pakistan’dan oluşan arabulucu heyetine sürecin zorluklarını aktardı. Erakçi, müzakerelerdeki tıkanıklığı ABD’nin "aşırı taleplerine" bağlarken, İran iç siyasetinde ABD’ye verilecek yanıt konusunda henüz tam bir uzlaşı sağlanamadığını ancak ülkesinin haklarından taviz vermeyeceğini vurguladı.
Gerilimin Anatomisi: 8 Nisan’dan Bugüne
Bölgedeki tansiyon, 8 Nisan’da varılan geçici ateşkesin kalıcı bir sonuca ulaşamamasıyla tırmanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump’ın 13 Nisan’da başlattığı deniz ablukası, Hürmüz Boğazı’nı adeta bir satranç tahtasına çevirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), abluka nedeniyle şimdiye kadar 37 geminin rotasını değiştirdiğini açıklarken; İran’ın da İsrail bağlantılı gemilere el koymasıyla bölge küresel bir enerji krizinin eşiğine gelmiş durumda. İslamabad’dan gelecek yanıt, petrol piyasalarının ve dünya ekonomisinin rotasını belirleyecek.