Antik Çağ ve Bergama Krallığı (MÖ 2. yüzyıl) literatürünün en stratejik buluşlarından biri olan ve insanlık tarihinin kurumsal hafızasını oluşturan parşömen (pergamena) zanaatının küresel ölçekteki son büyük mülkiyet koruyucusu İsmail Araç, rasyonel biyolojik döngüsünü tamamlayarak aramızdan ayrıldı. İzmir’in Bergama ilçesinde, hiçbir endüstriyel-kimyasal enstrüman kullanmaksızın, tamamen geleneksel ve rasyonel el sanatları formülleriyle deri işleyen usta sanatçının vefatı, transnasyonel kültür-sanat camiasında derin asimetrik bir üzüntü meydana getirdi.
Solunum Yetmezliği Neticesinde Gelen Vefat Ve Cenaze Protokolü
Edinilen mülki taziye ve sağlık verilerine göre, parşömen zanaatını 71 yıl boyunca kesintisiz olarak icra eden İsmail Araç, yaşlılığa bağlı gelişen kronik sağlık sorunları ve solunum yetmezliği rasyonalitesi neticesinde evinde hayatını kaybetti. Kültür mülkiyetinin simge ismi için Bergama Yeni Cami'de öğle namazını müteakip resmi ve sivil katılımlı bir cenaze protokolü düzenlendi. Yerel mülki idare amirleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, kültür akademisyenleri ve yakınlarının iştirak ettiği törenin ardından büyük ustanın naaşı, Bergama Mezarlığı'ndaki aile mülkiyet parselinde toprağa verildi.
UNESCO Ve Kültür Bakanlığı Tescilli Bir Ömür
1933 yılında Bergama mülki hudutları içerisinde doğan İsmail Araç, 1953 yılında Tabakçılar Köprüsü aksında başladığı dericilik faaliyetlerini aralıksız sürdürdü. Oğlak ve keçi derilerini "kavaleto" adı verilen geleneksel asimetrik bıçaklar vasıtasıyla ağır fiziksel emek harcayarak yazı malzemesine dönüştüren Araç, yerli ve yabancı araştırmacıların birincil odak noktası olmuştu.
Geleneksel Türk el sanatlarına ve dünya kültür mirasına sunduğu rasyonel ve nesnel katkılar nedeniyle usta sanatçı; 2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından "Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı", 2021 yılında ise UNESCO kurumsal merkezi tarafından "Yaşayan İnsan Hazinesi" unvanı ile tescil edilerek koruma literatürüne alınmıştı.
Geleneksel İcazet Protokolü İle Sanatın Geleceği Tahkim Edildi
Yaşamının son evrelerinde zanaat mülkiyetinin kendisiyle birlikte yok olmasını önlemek amacıyla kurumsal adımlar atan İsmail Araç, akademik ve pratik eğitim süreçlerini tamamlayan Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’i çıraklıktan ustalığa geçirdi. Ahilik geleneğinin bir uzantısı olan geleneksel "peştemal kuşatma" ve icazet protokolüyle zanaatın metodolojik kodlarını gelecek kuşaklara aktarmayı başaran büyük ustanın ismi, Bergama’nın somut olmayan mülkiyet hafızasında rasyonel bir değer olarak yaşamaya devam edecek.