Küresel enerji ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı için diplomatik bir dönüm noktası yaşandı. Umman Dışişleri Bakanlığı, İran ile Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin gelecekteki yönetimi, güvenliği ve hizmet standartlarını belirlemek amacıyla ortak bir çalışma grubu kurulması konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.
Maskat'taki Kritik Zirve Sonrası Açıklandı
Bu stratejik karar, İran Meclis Başkanı Muhammed Bager Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin Umman'ın başkenti Maskat'a gerçekleştirdikleri resmi ziyaretin ardından duyuruldu. İran heyeti, temaslar kapsamında Umman Sultanı Heysem bin Tarık ve Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaydi ile kritik güvenlik ve diplomasi başlıklarını masaya yatırdı.
Temel Dayanak: Trump Ve Pezeşkiyan'ın İmzaladığı İslamabad Mutabakatı
İki ülkenin Hürmüz Boğazı'na dair aldığı bu kritik kararın arkasında, ABD ile İran arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda imzalanan tarihi anlaşma yatıyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından elektronik ortamda imzalanarak 18 Haziran'da resmen yürürlüğe giren 14 maddelik bir ön anlaşmadır. Anlaşma; taraflar arasındaki savaşı sona erdirmeyi, Hürmüz Boğazı'nı yeniden ticarete açmayı ve İran'a yönelik ABD deniz ablukasını kaldırmayı hedefliyor. Mutabakatın 5. maddesi uyarınca İran, boğazın gelecekteki idaresi ve denizcilik hizmetleri konusunda Umman ve diğer Körfez ülkeleriyle koordinasyon sağlamayı taahhüt etmişti.
Boğazda Mayınlar 30 Gün İçinde Temizlenecek
Kurulacak ortak çalışma grubu, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımının gelecekteki idaresi, gemilere sunulacak teknik hizmetler ve bunların maliyetlendirilmesi konularını uluslararası standartlara uygun bir sözleşmeye bağlamak için çalışacak.
Anlaşma kapsamında öne çıkan diğer kritik taahhütler ise şunlar:
-
İran, ticari gemilerin Körfez ile Umman Körfezi arasındaki güvenli ve engelsiz geçişini 60 gün boyunca garanti altına almak için azami çaba gösterecek.
-
Deniz trafiğinin güvenle sürdürülebilmesi ve teknik/askeri engellerin ortadan kaldırılması amacıyla boğazdaki mayın temizleme faaliyetleri 30 gün içinde tamamlanacak.
-
Boğazın kıyıdaşları olan Umman ve İran, egemenlik haklarına tam saygı gösterilmesi şartıyla, boğazın uluslararası deniz taşımacılığı için her zaman açık ve güvenli tutulacağını ilan etti. Sürece diğer Körfez ülkeleri de istişarelerle dahil edilecek.