Avrupa Birliği'nin gıda güvenliği kayıtlarına (RASFF) yansıyan 2025 yılı verileri, Türkiye menşeli tarım ürünlerindeki tehlikeli boyutu gözler önüne serdi. Avrupa'ya gıda ihracatı yapan ülkeler arasında pestisit nedeniyle en fazla bildirim alan ikinci ülke konumundaki Türkiye, toplam 105 ayrı uyarı aldı. Bu bildirimlerin 51'i sınır kapılarından doğrudan geri çevrilme kararıyla sonuçlandı. Sınırdan dönen ürünlerin başını 27 parti ile biber çekerken; domates (9), nar (5), limon (4), asma yaprağı (2), armut (1), greyfurt (1), mandalina (1) ve şeftali (1) de listeye giren diğer ürünler oldu.
Yasaklı Ve Toksik Madde: Formetanate
Avrupa Birliği kayıtlarında en büyük endişe yaratan bulgulardan biri biberlerde tespit edildi. Geri çevrilen 27 biber partisinin 8'inde, Türkiye'de üretimi ve kullanımı yasak olan "Formetanate" adlı etken maddeye rastlandı. Uzmanlar, sinir sistemi üzerinde doğrudan etkili olan bu maddenin son derece toksik olduğunu ve yüksek dozlarda ciddi halk sağlığı riskleri barındırdığını vurguluyor.
Ayrıca İsveç'e gönderilen taze biber partilerinde yapılan laboratuvar analizleri durumun ciddiyetini artırdı. Ürünlerde güvenli sınırın 158 katı pirimiphos-methyl, 22 katı cyflumetofen ve 2 katı flonicamid tarım ilacı kalıntısı saptandı.
Toksin Tehlikesi Sadece Yaş Meyve Sebzede Değil
Avrupa'nın uyguladığı denetim ve uyarı sistemi yalnızca taze tarım ürünleriyle sınırlı kalmadı. Türkiye'den ihraç edilen ve dünyada önemli bir pazar payına sahip olan kuru incir ile Antep fıstığı ürünlerinde de küf kaynaklı aflatoksin ve okratoksin tespit edildiği kayıtlara geçti. Uzmanlar, bu toksin türlerine uzun süreli maruz kalmanın kronik sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.