Türkiye’nin bitkisel ham yağ ve yağlık tohum ihtiyacının stratejik sigortası konumunda bulunan Trakya havzası, son iki yıldır kentsel ve bölgesel ölçekte yaşanan hidrolojik kuraklık periyodunun ardından, bu yıl iklimsel rejimlerin rasyonel seyretmesiyle nefes aldı. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi (NKÜ) Ziraat Fakültesi uzmanları, ilkbahar yağış optimizasyonu sayesinde üreticinin "sarı gelin" olarak nitelendirdiği ayçiçeği bitkisinde çimlenme çıkışlarının homojen bir karakter kazandığını ve tarımsal üretim kabiliyetinin yükseldiğini tescil etti.
Hidrolojik Dengeler Olumlu: 200 Kilogram Ova Ortalaması Umudu
NKÜ Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Arazi ve Su Kaynakları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halim Orta tarafından yapılan agro-meteorolojik analizlere göre; Trakya, tarımsal kuraklık endeksleri bakımından son iki yıllık aşırı termal stres periyoduna kıyasla oldukça rasyonel bir evreye girdi. Buğdayın çiçeklenme periyodunu stressiz ve yüksek toprak nemiyle geçirdiğini belirten Prof. Dr. Orta, ayçiçeği ekim süreçlerinin de başarıyla tamamlandığını kaydetti.
Ayçiçeğinde tüm bitki boylarının güneş enerjisinden eşit düzeyde istifade edebilmesi adına homojen çimlenme çıkışının hayati bir eşik olduğunu vurgulayan Orta, haziran ayı sonuna doğru başlayacak çiçeklenme evresinde olası çöl sıcakları ve termal şokların yaşanmaması ve hububat hasadı sonrası asimetrik bir iki lokal yağışın tescil edilmesi durumunda, dekar başına 150-200 kilogram aralığındaki ova ortalaması verim değerlerinin rasyonel olarak yakalanabileceğini ifade etti.
Üretim Alanlarında Asimetrik Kayma: Ayçiçeği Gitti, Kanola Geldi
Son periyotlarda kronikleşen kuraklık zararları nedeniyle üreticinin risk yönetimi kapsamında alternatif ürünlere yöneldiğini tescil eden Prof. Dr. Halim Orta, Trakya’daki ayçiçeği ekiliş alanlarında dramatik bir daralma yaşandığını açıkladı. Gözle görülür biçimde bölgedeki ayçiçeği arazilerinin hemen hemen yarısının (yüzde 50'ye yakın hissesinin) yok olduğunu belirten Orta, bu alanların üretici tarafından asimetrik bir reaksiyonla kanola bitkisine tahsis edildiğini bildirdi.
Tarımda Üç Büyük Yapısal Kriz: Sanayi Baskısı, Demografi Ve Girdi Maliyetleri
Trakya’nın kuru koşullarda stratejik buğday ve ayçiçeği tarımı icra edilebilen nadir coğrafyalardan biri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Halim Orta, havzanın geleceğini tehdit eden üç asimetrik krizi şu rasyonel verilerle ortaya koydu:
-
Birinci sınıf tarım arazilerinin kentsel morfoloji ve ağır sanayi desantralizasyonu (yayılımı) altında dezenformasyona uğraması,
-
Tarımsal mekanizasyonu ve ileri teknolojiyi sevk ve idare edebilecek kalifiye genç nüfusun, tarımsal üretim yerine sanayi tesislerinde çalışmayı tercih etmesi. Ahır ve ağılların boşalmasıyla kırsal iş gücünün yaşlanması,
-
Karadeniz havzasındaki jeopolitik savaş mekanizmaları nedeniyle gübre fiyatlarında yüzde 300'lere, tarımsal ilaç endekslerinde ise yüzde 150'ye varan fahiş maliyet artışlarının tescil edilmesi.
Çiftçinin bu yüksek finansal girdi baskısı karşısında rasyonel ve tatmin edici bir alım fiyatı beklentisi içine girdiğini belirten Prof. Dr. Halim Orta, cari piyasa koşullarında açıklanacak yüzde 10 veya 20 düzeyindeki düşük artışların, üretimi sürdürülebilir kılmaktan çıkararak imkânsız hale getireceği yönünde mülki idareye ve ekonomi yönetimine kritik bir uyarıda bulundu.