Suça sürüklenen çocuklara ve aile yükümlülüklerine ilişkin önemli düzenlemeleri kapsayan Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edilerek yasalaşma sürecinde kritik bir aşamayı geride bıraktı. Yeni düzenleme; ateşli silahların muhafazasından çocuk suçluların ceza rejimine, aile yükümlülüklerinin ihlalinden infaz esaslarına kadar pek çok başlıkta köklü değişiklikler getiriyor.
Ateşli Silahların Muhafazasında Dikkat Eksikliğine Hapis Cezası
Teklifle Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a yeni bir madde ekleniyor. Buna göre, ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi sebebiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişilere, fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Çocuk Suçlular İçin Yeni Ceza Rejimleri Ve Hakim Takdiri
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişikliklerle yaş gruplarına göre ceza sorumlulukları ve indirim oranları yeniden düzenlendi:
-
12-15 Yaş Grubu: Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmayanların, işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu olmayacak; ancak bu kişilere özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak. Algılama yeteneğinin varlığı halinde ise ağırlaştırılmış müebbet yerine 13-18 yıl, müebbet yerine 10-12 yıl hapis cezası verilecek. Diğer suçlarda cezaların yarısı indirilecek ve her fiil için verilecek ceza 9 yılı geçemeyecek.
-
15-18 Yaş Grubu: Bu gruptakiler için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası 19-27 yıla, müebbet hapis cezası ise 15-18 yıla indirilecek. Diğer cezalarda üçte bir indirim uygulanacak ve verilecek hapis cezası 15 yılı aşamayacak.
-
Hakime Takdir Yetkisi: Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklarda, kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve suçun işleniş şekli gibi kriterler göz önüne alınarak yaş indirimi uygulanmayabilecek. 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise bir üst grubun ceza rejimi uygulanabilecek.
-
Tekerrür Yaşı: Suçta tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası 18'den 15'e düşürüldü. Buna göre 15 yaşını doldurmamış kişilerin işlediği suçlarda tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
Aile Hukukundan Kaynaklanan Yükümlülüklerin Cezaları Artırıldı
Aile kurumunu ve çocukları korumak amacıyla ilgili suçların cezaları artırıldı:
-
Bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için öngörülen şikayete bağlı "1 yıla kadar" hapis cezası, "3 aydan 2 yıla kadar" olarak yeniden düzenlendi.
-
Hamile eşini veya birlikte yaşadığı gebe kadını çaresiz durumda terk edenlere verilen cezanın üst sınırı 6 aydan 2 yıla kadar yükseltildi. Bu fiiller neticesinde çocuğun kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi durumunda şikayet aranmaksızın verilecek ceza yarısından 2 katına kadar artırılacak.
-
İtiyadi sarhoşluk, uyuşturucu kullanımı veya onur kırıcı tavırlar nedeniyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya babaya öngörülen hapis cezası 1 yıldan 3 yıla kadar çıkarıldı.
İnfaz Ve Islah Düzenlemeleri: Doğrudan Kapalı Cezaevine Başlangıç
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da yapılan değişikliklere göre:
-
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitimevlerinde değil, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi halli olduğu tespit edilenler daha sonra eğitimevlerine ayrılacak.
-
12-18 yaş grubu çocuklar, suç türleri, cinsiyetleri ve fiziki gelişim durumlarına göre kapalı kurumların ayrı bölümlerinde barındırılacak.
-
Terör, örgüt kurma veya örgüt faaliyeti kapsamındakiler hariç olmak üzere; kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuklar cezalarını doğrudan çocuk eğitimevlerinde çekebilecek.
-
Koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, belirli ağır suçlar (kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma) hariç olmak üzere, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün 2 gün olarak dikkate alınacak.
-
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenen iddianameler, mahkemeler tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilecek.