Manisa’nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014’te meydana gelen ve 301 maden işçisinin şehit olduğu facianın ardından açılan kamu görevlileri davasında, adalet arayışını sürdüren aileler lehine çok kritik bir hukuki gelişme yaşandı. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi, mağdur yakınlarının "suçtan doğrudan zarar görmediği" gerekçesiyle ellerinden alınan istinaf hakkını geri iade etti.
Suçtan Doğrudan Zarar Görmediler Kararı Tamamen Kaldırıldı
Soma faciasına ilişkin kamu görevlilerinin yargılandığı dosyada, yerel mahkemenin verdiği kararlara itiraz eden şehit madenci yakınlarının istinaf başvurusu, daha önce İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi tarafından skandal bir gerekçeyle reddedilmişti. Ailelerin "suçtan doğrudan etkilenmediğini" iddia eden bu karara avukatlar ivedilikle itiraz etti. Dosyayı en ince ayrıntısına kadar yeniden inceleyen 11. Ceza Dairesi, hukuki bir ders niteliğindeki yeni kararıyla bu engeli tamamen ortadan kaldırdı.
Üst Mahkemeden Net Karar: Ailelerin Müdahillik Hakkı Var
-
Ceza Dairesi, yayımladığı gerekçeli kararda, kamu görevlileri hakkında hazırlanan iddianamedeki "denetim görevini ihmal etme" ve "görev kusuru" suçlamalarına dikkat çekti. Memurların sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebiyle 301 canın yittiğini ve yüzlerce insanın mağdur edildiğini vurgulayan mahkeme heyeti, şu ifadelere yer verdi:
"Faciada en yakınlarını toprağa veren mağdur ailelerin, sanıklara isnat edilen kamu görevi ihmali suçundan doğrudan zarar gördükleri tartışmasız bir gerçektir. Bu doğrultuda, ailelerin davaya katılma (müdahil olma) ve yerel mahkeme tarafından verilen hükümlere karşı en doğal anayasal hakları olan istinaf yoluna başvurma hakları sonuna kadar mevcuttur."
Ayrıca kararda, daha önce bazı mağdur ailelerinin bireysel başvurularını değerlendiren Anayasa Mahkemesi'nin (AYM), facia sürecine ilişkin "yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiği" yönündeki bağlayıcı kararı da meclis ve adliye hafızasına bir kez daha hatırlatıldı.
Dosya Esastan İncelenmek Üzere Yeniden Açılıyor
Bu son kararla birlikte, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 6 Mart 2026 tarihinde verdiği "istinaf talebinin reddi" kararı tamamen çöpe atılmış oldu. Dosya, ailelerin talepleri doğrultusunda esastan yeniden incelenmek üzere aynı daireye geri gönderildi. Hatırlanacağı üzere, Soma 2. Asliye Ceza Mahkemesi 29 Nisan 2025'te 10 kamu görevlisinin beraatine karar vermiş, 18 sanığa ise sadece 5 ila 6 ay arasında değişen sembolik cezalar verip hükmün açıklanmasını geri bırakmıştı. Ardından gelen zaman aşımı kararlarıyla tamamen kapanma noktasına gelen kamu görevlileri dosyası, üst mahkemenin bu hamlesiyle birlikte esastan yeniden masaya yatırılacak.