Sigortasız çalışmanın emeklilikten işsizlik maaşına, iş göremezlik ödeneğinden ölüm aylığına kadar tüm yasal güvenceleri ortadan kaldırdığını belirten kurum, vatandaşları ihbar hatlarını kullanmaya davet etti.Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma hayatında sessizce büyüyen bir tehlikeye karşı hem işçiyi hem de işvereni en üst perdeden uyardı. "Maaşım kesilmesin" ya da "Elimize daha çok para geçsin" düşüncesiyle tercih edilen kayıt dışı (sigortasız) çalışma, aslında birikmiş tüm hakların bir anda buharlaşmasına neden olabilir. SGK İstanbul İl Müdürlüğü tarafından yapılan son açıklama, sigortasız çalışmanın sadece bir kural ihlali değil, aynı zamanda geleceği yok eden bir riskler zinciri olduğunu ortaya koydu.
Kendi Rızamla Sigortasız Çalışıyorum Demek Hukuken Geçersiz
Pek çok çalışan, sosyal yardımlarının veya emekli aylıklarının kesilmemesi adına işverenine "Beni sigortasız göster" teklifiyle gidiyor. Ancak SGK, bu durumun hukuken imkansız olduğunun altını çizdi. Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul İl Müdürü Harun Serttaş’ın imzasını taşıyan uyarıda, sigortalı olmanın anayasal bir hak ve zorunluluk olduğu, kişinin kendi rızasıyla bile olsa bu haktan vazgeçemeyeceği net bir şekilde ifade edildi. İşverenlerin "iyi niyetli" görünerek bu talebi kabul etmesi, onları ağır idari para cezaları ve yasal yaptırımlarla karşı karşıya bırakıyor.
Hangi Haklarınız Tehlikede
Sigortasız çalışmanın veya maaşın bir kısmını elden almanın bedeli, sadece bugünle sınırlı kalmıyor. SGK'nın dikkat çektiği kritik kayıplar şunlar:
-
Kayıt dışı geçen her gün, emeklilik yaşının ve maaşının ötelenmesi anlamına geliyor.
-
İşten çıkarılma durumunda devletin sağladığı işsizlik sigortasından faydalanmak imkansız hale gelirken, yılların emeği olan kıdem tazminatı da tehlikeye giriyor.
-
İş kazası veya meslek hastalığı durumunda, devletin sunduğu geçici iş göremezlik ödeneği veya malullük aylığı hakkı tamamen kayboluyor.
-
Sigortasız çalışan birinin vefatı halinde, geride bıraktığı eş ve çocukları "ölüm aylığı" gibi hayati bir güvenceden yoksun kalıyor.
-
Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında sunulan ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanmak yerine, primleri her ay kendi bütçenizden ödemek zorunda kalıyorsunuz.
Maaşım Elden Yatıyor Diyenler Ne Yapmalı
SGK, sadece hiç sigortası olmayanları değil, maaşı asgari ücretten gösterilip geri kalanı elden verilen "eksik bildirim" mağdurlarını da harekete geçmeye çağırdı. Kurum, bu durumun hem çalışanın gelecekteki emekli maaşını düşürdüğünü hem de devletin prim kaybına uğramasına neden olduğunu belirtti.
Hakkının yendiğini düşünen veya sigortasız çalıştırılan vatandaşlar için şu yollar açık:
-
7/24 hizmet veren Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ni aramak.
-
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden başvuru yapmak.
-
En yakın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Merkezine doğrudan dilekçe ile başvurmak.