Dünya üzerindeki biyolojik çeşitliliğin korunması adına verilen en çarpıcı mücadelelerden biri, Şili’nin Robinson Crusoe Adası’nda yaşanıyor. Şili Ulusal Orman Kurumu (CONAF), doğada varlığını sürdüren son Dendroseris neriifolia ağacını mutlak bir yok oluştan kurtarmak amacıyla yirmi dört saatlik kesintisiz bir nöbet sistemi başlattı. Yıllar süren kontrolsüz otlatma, istilacı türlerin yayılımı ve toprak erozyonu gibi tahribatlar sonucunda popülasyonu hızla tükenen bu endemik tür, seksenli yıllarda yedi adetle temsil edilirken bugün tek bir ağaçla varlığını korumaya çalışıyor. Sarp bir uçurumun kenarında, hem doğa koşullarına hem de zamana karşı direnen bu son ağaç, rüzgarın ve erozyonun yarattığı devrilme riskine karşı uzmanlar tarafından halatlarla kayalıklara sabitlenerek destekleniyor.
Tohum Bankasında Yaşatılan Umut
Ağacın genetik mirasını korumak adına her yıl mart ayında gerçekleştirilen zorlu operasyonlar, tam bir profesyonellik ve özveri gerektiriyor. Araç ulaşımının imkansız olduğu adada korucular, yaklaşık dört saatlik çetin bir yürüyüşün ardından ulaştıkları bölgede iki saatlik dik bir tırmanış gerçekleştirerek tohumlara ulaşıyor. Hayati risk barındıran bu operasyonlar neticesinde toplanan yirmi dokuz tohum, İngiltere Kew Gardens Milenyum Tohum Bankası'na ulaştırılarak uluslararası bir koruma altına alındı. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen kapsamlı analizler ise yüz güldüren sonuçlar verdi; tohumların büyük çoğunluğunun canlılık kabiliyetini koruduğu ve yedi tanesinin başarıyla filizlendiği açıklandı. Bu gelişme, Dendroseris cinsindeki yüksek derecede nesli tükenme tehlikesi altındaki on bir farklı tür için tohum bankasında koruma altına alınan ilk somut örnek olma özelliğini taşıyor.
Teknoloji Ve Botanik İş Birliğiyle Geleceğe Yatırım
Laboratuvarlarda kontrollü bir şekilde büyütülen fidanlar çiçeklenme olgunluğuna eriştiğinde, türün kendi neslini yeniden başlatması hedefleniyor. Elde edilen bilimsel çimlenme protokolleri Şili'deki koruma ekipleriyle paylaşılırken, geliştirilen yeni fidanların Robinson Crusoe Adası'ndaki korunaklı bölgelere ve ülkedeki botanik bahçelerine dikilerek popülasyonun yeniden canlandırılması planlanıyor. Bilim insanları ve koruma uzmanları, gelecekte bu tür zorlu ve hayati tehlike arz eden bölgelerde yürütülecek tohum toplama faaliyetlerinde, korucuların can güvenliğini riske atmamak adına dron teknolojisinden yararlanılması üzerinde çalışıyor. Doğanın sunduğu bu nadide hazineyi korumak için verilen bu devasa mücadele, biyolojik çeşitliliğin korunması adına atılan kararlı adımların dünyadaki en somut göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.